മൂന്നംഗ കമ്മീഷനിൽ ഒറ്റയാൾ തീരുമാനങ്ങളോ?

Follow the FOURTH PILLAR LIVE channel on WhatsApp 

ഇന്ത്യയുടെ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ വിവാദം ഇനി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ അടച്ചിട്ട മുറികളിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അത് തെരുവിലേക്കിറങ്ങി. സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലേക്കും പടർന്നു. ഇൻസ്റ്റഗ്രാം റീലുകളിലും എക്സ് പോസ്റ്റുകളിലും യൂട്യൂബ് വീഡിയോകളിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ തീരുമാനങ്ങളും വോട്ടർപട്ടികയിലെ മാറ്റങ്ങളും യുവാക്കൾ പൊളിച്ചെഴുതുകയാണ്. ഒരിക്കൽ തമാശയും പരിഹാസവും മീമുകളുംകൊണ്ട് മാത്രം അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന യുവജന സമൂഹമാധ്യമ കൂട്ടുകൾ ഇപ്പോൾ വോട്ടവകാശം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം, വോട്ടർപട്ടികയുടെ നിയന്ത്രണം തുടങ്ങിയ സങ്കീർണ വിഷയങ്ങളിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്. അതിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ മുഖമാണ് ‘കോക്ക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി’ — സി.ജെ.പി.

ഓൺലൈൻ വേദിയായി തുടങ്ങിയ സി.ജെ.പി. ഇന്ന് ദേശീയതലത്തിലുള്ള സമ്മർദസംഘമായി വളർന്നിരിക്കുന്നു. ഗ്യാനേഷ് കുമാർ 48 മണിക്കൂറിനകം രാജിവെയ്ക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് അവർ ‘ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ ഠീക് കരോ’ പ്രചാരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു; രാജിയില്ലെങ്കിൽ രാജ്യവ്യാപക പ്രക്ഷോഭവും ‘ജന്തർമന്തർ 2.0’ഉം സംഘടിപ്പിക്കുമെന്നും അറിയിച്ചു. ഇതിന് അടിത്തറയായത് ഒരു രാഷ്ട്രീയകക്ഷിയുടെ ആരോപണം മാത്രമല്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനകത്തുനിന്ന് പുറത്തുവന്ന രേഖകളാണ്.

2 കമ്മീഷണർമാർ, 14 എതിർപ്പുകൾ

മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനൊപ്പം മൂന്നംഗ കമ്മീഷനിലുള്ള സുഖ്ബീർ സിങ് സന്ധുവും വിവേക് ജോഷിയും കഴിഞ്ഞ 10 മാസത്തിനിടെ കുറഞ്ഞത് 14 തവണ ഔദ്യോഗികമായി എതിർപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിന്റെ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട്. പുതിയ വോട്ടർമാരുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ, പട്ടികയിൽനിന്നുള്ള പേരുനീക്കം, നീക്കിയ പേരുകളുടെ പുനഃസ്ഥാപനം, അപ്പീലുകൾ, വോട്ടർപട്ടികയുടെ കംപ്യൂട്ടർ സംവിധാനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം തുടങ്ങിയവയിലായിരുന്നു എതിർപ്പുകൾ. ചില തീരുമാനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അറിവോ അംഗീകാരമോ ഇല്ലാതെ കമ്മീഷന്റെ പേരിൽ നടപ്പാക്കിയെന്നായിരുന്നു 2 കമ്മീഷണർമാരുടെയും രേഖപ്പെടുത്തിയ പരാതി. ഒരു ദിവസംതന്നെ 4 തവണ എതിർപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയ സംഭവവുമുണ്ടായെന്ന് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.

ഇത് സാധാരണ ഓഫീസ് അഭിപ്രായവ്യത്യാസമല്ല. കാരണം മൂന്നംഗ ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനത്തിൽ 2 പേർ — അതായത് ഭൂരിപക്ഷം — ഒരു തീരുമാനക്രമത്തെക്കുറിച്ച് ആവർത്തിച്ച് ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു. അവിടെയാണ് വിഷയം ഗ്യാനേഷ് കുമാർ എന്ന വ്യക്തിയെ കടന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയിലേക്ക് എത്തുന്നത്.

വോട്ടറാകാനുള്ള ഫോമിലും തർക്കം

ആദ്യത്തെ വലിയ എതിർപ്പ് ഫോം 6നെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയായിരുന്നു. 18 വയസ്സ് പൂർത്തിയായ ഒരു ഇന്ത്യൻ പൗരൻ വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേര് ചേർക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന നിയമപരമായ അപേക്ഷയാണ് ഫോം 6. എസ്.ഐ.ആർ. നടപടിക്കിടെ ഓൺലൈൻ ഫോം 6ൽ അപേക്ഷകനോ മാതാപിതാക്കളോ മുത്തച്ഛൻ–മുത്തശ്ശിയോ മുൻ എസ്.ഐ.ആർ. പട്ടികയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്ന വിവരം നൽകേണ്ട പുതിയ ഭാഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അത് ഔപചാരികമായി ‘നിർബന്ധിതം’ എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ലെങ്കിലും മറുപടി നൽകാതെ ഓൺലൈൻ അപേക്ഷ പൂർത്തിയാക്കാനായിരുന്നില്ല.

2026 മേയിൽ വിവേക് ജോഷി ഇതിനെ എതിർത്തു. നിയമപ്രകാരം നിശ്ചയിച്ച ഫോം ഇങ്ങനെ മാറ്റണമെങ്കിൽ ചട്ടഭേദഗതി വേണമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. സന്ധുവും അത് അംഗീകരിച്ചു. എന്നിട്ടും മാറ്റം നടപ്പായി. ഓഗസ്റ്റ് 13ന് സന്ധു വീണ്ടും എഴുതി — നടപടി “unauthorised and illegal” ആണെന്നും ഉടൻ നീക്കണമെന്നും.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഇതിനോട് വിയോജിക്കുന്നു. യഥാർഥ ഫോം 6 മാറ്റിയിട്ടില്ലെന്നും എസ്.ഐ.ആറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രഖ്യാപനം അനുബന്ധമായി മാത്രമാണ് നൽകിയതെന്നും പ്രധാന എസ്.ഐ.ആർ. തീരുമാനങ്ങളെ 3 കമ്മീഷണർമാരും അംഗീകരിച്ചിരുന്നുവെന്നും കമ്മീഷൻ വിശദീകരിച്ചു. എന്നാൽ ചോദ്യം അവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. 2 കമ്മീഷണർമാർ എതിർത്ത ഒരു സംവിധാനം എങ്ങനെയാണ് ഓൺലൈൻ അപേക്ഷയിൽ തുടരാൻ കഴിഞ്ഞത്?

വോട്ടർപട്ടികയുടെ താക്കോൽ ഡൽഹിയിലേക്കോ?

ഇതിനേക്കാൾ ഗുരുതരമായിരുന്നു ഇ.ആർ.ഒ.നെറ്റ്–ഇ.സി.ഐ.നെറ്റ് സംബന്ധിച്ച തർക്കം. നിയമപ്രകാരം ഓരോ നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെയും വോട്ടർപട്ടിക തയ്യാറാക്കാനും തിരുത്താനും ചുമതലയുള്ളത് ഇലക്ടറൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസറാണ്. ഈ അധികാരം വികേന്ദ്രീകൃതമാണെന്നത് വോട്ടർപട്ടികയിൽ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്നുള്ള ഇടപെടലിന് എതിരായ സുരക്ഷാവലയം കൂടിയായിരുന്നു. പക്ഷേ വോട്ടർവിവരങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം ക്രമേണ ഡൽഹിയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ആസ്ഥാനത്തേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നുവെന്ന് വിവേക് ജോഷിയും സന്ധുവും ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി.

ജോഷി അതിനെ തന്നെ “gradual centralisation of the electoral roll database” എന്നു വിളിച്ചു. നിയമപ്രകാരം അധികാരമുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒഴികെ മറ്റാർക്കും വോട്ടർപട്ടികയിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ കഴിയുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ സ്വതന്ത്ര പരിശോധന വേണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. സന്ധുവും പിന്നീട് അതേ വിഷയം ഉയർത്തി. സംസ്ഥാനത്തെ നിയമപരമായി അധികാരപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഇ.ആർ.ഒ.നെറ്റിൽ പൂർണ നിയന്ത്രണം കിട്ടുന്നില്ലെങ്കിൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഐ.ടി. വിഭാഗം അവരുടെ നിയമപരമായ അധികാരം പരിമിതപ്പെടുത്തുകയാണോ എന്നായിരുന്നു ചോദ്യം. ഇത് വെറും സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്രശ്നമല്ല. ഒരു പൗരന്റെ പേര് വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഉണ്ടാകണമോ വേണ്ടയോ എന്ന അന്തിമ തീരുമാനം ആരുടെ കംപ്യൂട്ടറിലാണ് എടുക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന ചോദ്യമാണ്.

ഗോവയിലെ 97 പേർ

ആ ചോദ്യത്തിന്റെ യഥാർഥ പ്രത്യാഘാതം ഗോവയിൽ കണ്ടു. ‘Logical discrepancy’ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട വോട്ടർമാർക്ക് രേഖകൾ സമർപ്പിക്കാനും വാദം കേൾക്കാനും സുപ്രീംകോടതി അവസരം നൽകിയിരുന്നു. ഗോവയിലെ ഇ.ആർ.ഒ.മാർ രേഖകൾ പരിശോധിച്ച് 97 പേരെ വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ അർഹരാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. പക്ഷേ സോഫ്റ്റ്‌വെയറിൽ ആ തീരുമാനം രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള സൗകര്യമില്ലായിരുന്നു.

ഫെബ്രുവരി 11 മുതൽ 17 വരെ 7 ദിവസത്തിനിടെ ഗോവ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഓഫീസറുടെ ഓഫീസ് 8 തവണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെ സമീപിച്ചിട്ടും ആവശ്യമായ സംവിധാനം സമയത്ത് ലഭിച്ചില്ല. അതോടെ 97 പേരും അന്തിമ പട്ടികയിൽ ഇടംനേടാതെ പോയെന്നാണ് അന്വേഷണറിപ്പോർട്ട്. പിന്നീട് സെപ്റ്റംബർ 26ലെ യോഗത്തിനുശേഷം ഇവരിൽ 81 പേർ ഫോം 6 നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും പേര് ചേർക്കാൻ സഹായിക്കണമെന്ന് സംസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് നിർദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും കമ്മീഷൻ അറിയിച്ചു. ചോദ്യം എന്നിട്ടും ശേഷിക്കുന്നു. നിയമപരമായി വോട്ടറാണെന്ന് ഇ.ആർ.ഒ. കണ്ടെത്തിയ ഒരാളുടെ പേര് ഒരു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സൗകര്യം ഇല്ലാത്തതിനാൽ പട്ടികയിൽ വരാതിരിക്കാമോ?

പശ്ചിമബംഗാളിലെ 16 ലക്ഷം അപ്പീലുകൾ

പശ്ചിമബംഗാളിൽ തർക്കം മറ്റൊരു രൂപത്തിലാണ് ഉയർന്നത്. എസ്.ഐ.ആർ. നടപടിക്കിടെ ‘logical discrepancies’ കണ്ടെത്തിയ വോട്ടർമാരുടെ കേസുകളിൽ സുപ്രീംകോടതി ഇടപെട്ടിരുന്നു. പിന്നീട് വിരമിച്ച ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജിമാർ ഉൾപ്പെട്ട സംവിധാനത്തിലേക്ക് അപ്പീലുകൾ എത്തി. കമ്മീഷൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചതനുസരിച്ച് ഏകദേശം 38 ലക്ഷം അപ്പീലുകളുണ്ട്. അതിൽ 22.21 ലക്ഷം പേർ തങ്ങളുടെ പേര് തിരികെ ചേർക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടവരാണ്. എന്നാൽ 16.10 ലക്ഷം അപ്പീലുകൾ ഇതിനകം ഉൾപ്പെടുത്തിയ വോട്ടർമാരെ വീണ്ടും ഒഴിവാക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടവയായിരുന്നു.

സന്ധു ചോദിച്ച ചോദ്യം നേരിട്ടായിരുന്നു: ഈ അപ്പീലുകൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ പേരിൽ ഫയൽ ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകിയത് ആര്? യഥാർഥത്തിൽ ഫയൽ ചെയ്തത് ആര്? തനിക്കോ വിവേക് ജോഷിക്കോ പശ്ചിമബംഗാൾ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഓഫീസർക്കോ വിവരം ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തിയ നിലപാട്. ഇതിനും ഇതുവരെ പൂർണമായ പൊതുമറുപടി ലഭിച്ചിട്ടില്ല.

കണക്കുകൾ റീലുകളിലേക്കെത്തുമ്പോൾ

ഇവിടെയാണ് പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയ–സാമൂഹിക പ്രതിഭാസം രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇത്രകാലം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പട്ടികയുടെ സാങ്കേതികത മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെയും രാഷ്ട്രീയകക്ഷികളുടെയും അഭിഭാഷകരുടെയും വിഷയമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ അത് സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ ഭാഷയിലേക്കെത്തിയിരിക്കുന്നു. ‘ഒരു മണ്ഡലത്തിൽ എത്ര പേർ ഒഴിവായി? വിജയവ്യത്യാസം എത്ര?’ എന്ന താരതമ്യങ്ങൾ ഗ്രാഫിക്കുകളായും സ്ലൈഡുകളായും റീലുകളായും പ്രചരിക്കുന്നു. അവ വസ്തുതകളോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു. ചിലത് ലളിതവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഭവാനിപൂർ: 47,094 പേർ; തോൽവി 15,105 വോട്ടിന്

മമത ബാനർജിയുടെ ഭവാനിപൂർ മണ്ഡലത്തിൽ എസ്.ഐ.ആറിനു ശേഷമുള്ള അന്തിമ വോട്ടർപട്ടികയിൽ 47,094 പേരുകൾ ഒഴിവാക്കിയതായി ഫെബ്രുവരിയിലെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. പിന്നീട് നടന്ന 2026 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മമത ബാനർജി സുവേന്ദു അധികാരിയോട് 15,105 വോട്ടിന് തോറ്റു. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഇത് ‘51,000 പേരെ നീക്കി; 15,000ന് തോൽപ്പിച്ചു’ എന്ന ലളിതമായ കണക്കായി പ്രചരിക്കുന്നു.

പക്ഷേ വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് പേരുകൾ നീക്കപ്പെട്ടവരെല്ലാം മമതയ്ക്ക് വോട്ടുചെയ്യുമായിരുന്നെന്ന് തെളിവില്ല. അതിനാൽ 47,094 എന്ന കണക്കും 15,105 എന്ന തോൽവിഭേദവും തമ്മിൽ നേരിട്ട് കാരണബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനാവില്ല. ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് നടത്തിയ വിശകലനത്തിലും പശ്ചിമബംഗാളിലെ 49 സീറ്റുകളിൽ എസ്.ഐ.ആർ. നീക്കങ്ങൾ വിജയവ്യത്യാസത്തേക്കാൾ കൂടുതലായിരുന്നെങ്കിലും അവയിൽ 26 എണ്ണം ബി.ജെ.പി.യും 21 എണ്ണം തൃണമൂലും നേടിയതായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. എന്നാൽ വിജയവ്യത്യാസത്തേക്കാൾ പലമടങ്ങ് പേരുകൾ പട്ടികയിൽനിന്ന് മാറിയെന്നത് അന്വേഷണത്തിനും സുതാര്യതയ്ക്കും വേണ്ടിയുള്ള ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നുണ്ട്.

കൊളത്തൂർ: 1 ലക്ഷത്തിലധികം പേരുകൾ; തോൽവി 8,795ന്

തമിഴ്നാട്ടിൽ എം.കെ.സ്റ്റാലിന്റെ കൊളത്തൂർ മണ്ഡലത്തിൽ 2025 ഡിസംബറിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കരട് എസ്.ഐ.ആർ. പട്ടികയിൽ 1,03,812 പേരുടെ കുറവുണ്ടായി. സംസ്ഥാനത്താകെ 97.37 ലക്ഷം പേരുകളാണ് കരട് പട്ടികയിൽനിന്ന് ഒഴിവായത്; മരണം, കുടിയേറ്റം, ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് രജിസ്ട്രേഷൻ എന്നിവയാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അധികൃതർ നൽകിയ വിശദീകരണം.

2026 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്റ്റാലിൻ കൊളത്തൂരിൽ വി. എസ്. ബാബുവിനോട് 8,795 വോട്ടിന്റെ വ്യത്യാസത്തിൽ തോറ്റു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഔദ്യോഗിക ഫലപ്രകാരം ബാബുവിന് 82,997 വോട്ടും സ്റ്റാലിന് 74,202 വോട്ടുമാണ് ലഭിച്ചത്. ഇത്ര വലിയ പട്ടികമാറ്റം നടന്ന മണ്ഡലത്തിൽ നടപടിയുടെ രേഖകൾ തുറന്ന പരിശോധനയ്ക്ക് ലഭിക്കണമെന്ന ആവശ്യം അസാധാരണമല്ല.

‘ഗ്യാനേഷ് രാജിവെച്ചാൽ മാത്രം പോരാ’

സി.ജെ.പിയുടെ ആവശ്യവും രാജിയിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഗ്യാനേഷ് കുമാർ രാജിവെയ്ക്കണമെന്നും, അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ ക്രിമിനൽ നടപടി ആരംഭിക്കണമെന്നും സംഘം ആവശ്യപ്പെട്ടു. എസ്.ഐ.ആർ. നിർത്തിവെയ്ക്കണം, ജനുവരി 2025ലെ വോട്ടർപട്ടിക സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കണം, എസ്.ഐ.ആർ. രേഖകൾ സ്വതന്ത്രമോ കോടതി മേൽനോട്ടത്തിലുള്ളതോ ആയ അന്വേഷണത്തിന് കൈമാറണം, 2023ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ നിയമനനിയമം റദ്ദാക്കി കൂടുതൽ സ്ഥാപന–പൗരസമൂഹ പങ്കാളിത്തമുള്ള പുതിയ സംവിധാനം കൊണ്ടുവരണം എന്നിവയും സംഘടന മുന്നോട്ടുവെച്ചു. കമ്മീഷണർമാരായ സന്ധുവും ജോഷിയും തങ്ങളുടെ രേഖപ്പെടുത്തിയ എതിർപ്പുകൾ പരസ്യമായി വിശദീകരിക്കണമെന്നും ബന്ധപ്പെട്ട കുറിപ്പുകളും മറുപടികളും കമ്മീഷൻ പുറത്തുവിടണമെന്നും സി.ജെ.പി. ആവശ്യപ്പെട്ടു. അതായത് പ്രതിഷേധത്തിന്റെ പുതിയ ഘട്ടം “ആരാണ് ജയിച്ചത്?” എന്നതിലല്ല. “ആരാണ് തീരുമാനിച്ചത്?” എന്നതിലാണ്.

റീലുകളിൽ രാഷ്ട്രീയം പഠിക്കുന്ന തലമുറ

ഈ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത അതിന്റെ ഭാഷയാണ്. നീണ്ട പ്രസംഗങ്ങളല്ല. വീഡിയോ കട്ടുകൾ. മീമുകൾ. ഒറ്റ സ്ലൈഡിൽ വോട്ടർനീക്കവും വിജയവ്യത്യാസവും. നിയമവകുപ്പുകൾ വിശദീകരിക്കുന്ന റീലുകൾ. കമ്മീഷന്റെ ആഭ്യന്തര രേഖകൾ ചെറിയ വീഡിയോ പരമ്പരകളാക്കി അവതരിപ്പിക്കൽ. ഓൺലൈൻ വേദിയായി തുടങ്ങിയ സി.ജെ.പി. സമ്മർദസംഘമായി വളർന്നതിന്റെ പ്രധാന പശ്ചാത്തലവും ഇതുതന്നെയാണ്. സാമൂഹികബോധമില്ലാത്ത, സ്വന്തം ചിത്രങ്ങളിലും വിനോദവീഡിയോകളിലും മാത്രം അഭിരമിക്കുന്ന തലമുറ എന്ന പഴയ പരിഹാസത്തിന് വിരുദ്ധമായൊരു ദൃശ്യമാണിത്.

എന്നാൽ യുവപ്രതിഷേധത്തിന്റെ ശക്തി നിലനിർത്താൻ കണക്കുകളുടെ കൃത്യതയും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണ്. തെറ്റായൊരു കണക്ക് ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെ പ്രതിരോധിക്കുന്നവർക്കുതന്നെ ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള ആയുധമാകും. ശരിയായ രേഖകൾ അതിനേക്കാൾ ശക്തമാണ്.

സ്വന്തം കമ്മീഷൻ അറിയാതെ ഐ.ടി. മാറ്റങ്ങൾ?

വോട്ടർപട്ടികയുടെ സാങ്കേതിക സംവിധാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചുമതലകളിലെ മാറ്റത്തെ തുടർന്ന് സന്ധുവും ജോഷിയും കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിയെ പ്രത്യേകം സമീപിച്ചുവെന്നാണ് അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട്. ഐ.ടി. സംവിധാനത്തിന്മേലുള്ള ഒരു സ്ഥാപനപരമായ മേൽനോട്ടപാളി ഇല്ലാതാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് മാറ്റമെന്നും തങ്ങളുടെ അറിവില്ലാതെയാണ് അത് നടന്നതെന്നും ഇരുവരും രേഖപ്പെടുത്തിയതായി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് പറയുന്നു. അതിനു ശേഷമാണ് സെപ്റ്റംബർ 9ന് മൂന്നംഗ കമ്മീഷൻ 4 മാസത്തിനിടയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ യോഗം നടത്തിയത്. ഒരു ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനത്തിലെ 2 അംഗങ്ങൾ സ്വന്തം സ്ഥാപനത്തിന്റെ വോട്ടർ ഡാറ്റാ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകേണ്ടിവന്നുവെന്നത് തന്നെ അസാധാരണമാണ്.

ഗ്യാനേഷ് കുമാർ ‘മേലധികാരി’യല്ല

ഇവിടെയാണ് 2023ലെ നിയമം നിർണായകമാകുന്നത്. ഭരണഘടനയുടെ 324ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരമുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഒരു കൂട്ടായ ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനമാണ്. മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ അധ്യക്ഷനാണ്. പക്ഷേ മറ്റ് 2 കമ്മീഷണർമാരുടെ മേലധികാരിയായി ഏകപക്ഷീയമായി തീരുമാനമെടുക്കുന്ന സ്ഥാനം നിയമം നൽകുന്നില്ല.

2023ലെ Chief Election Commissioner and Other Election Commissioners Actന്റെ വകുപ്പ് 18 അനുസരിച്ച് കമ്മീഷന്റെ കാര്യങ്ങൾ കഴിയുന്നത്ര ഏകകണ്ഠമായി തീരുമാനിക്കണം. അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിൽ ഭൂരിപക്ഷ അഭിപ്രായം നടപ്പാകണം. ജോലിവിഭജനവും നടപടിക്രമവും പോലും ഏകകണ്ഠമായ തീരുമാനത്തിലൂടെയായിരിക്കണമെന്നാണ് വ്യവസ്ഥ. അപ്പോൾ മൂന്നംഗ കമ്മീഷനിലെ 2 പേർ ഒരു നടപടി തങ്ങളുടെ അറിവില്ലാതെ നടന്നു എന്ന് എഴുതി പറയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ നിയമപരമായ ചോദ്യം വ്യക്തമാണ്: കമ്മീഷന്റെ പേരിലുള്ള തീരുമാനം യഥാർഥത്തിൽ കമ്മീഷന്റെ തീരുമാനമായിരുന്നോ?

കമ്മീഷന്റെ മറുപടി

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഈ വ്യാഖ്യാനം തള്ളുന്നു. വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളും എഴുത്തുകുറിപ്പുകളും സാങ്കേതിക നിർദേശങ്ങളും ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാധാരണ ആലോചനാപ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമാണെന്നും അവയെ ഭിന്നതയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ശരിയല്ലെന്നും കമ്മീഷൻ പറയുന്നു. കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷത്തെ പ്രധാന തീരുമാനങ്ങളും എസ്.ഐ.ആർ. ഉത്തരവുകളും 3 കമ്മീഷണർമാരുടെയും ഏകകണ്ഠമായ അംഗീകാരത്തോടെയാണെന്നുമാണ് ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം.

ഇതാണ് വിവാദത്തിന്റെ മറുവശം. എന്നാൽ അതിനു പിന്നാലെ വന്ന തീരുമാനങ്ങളാണ് പുതിയ ചോദ്യമുയർത്തിയത്.

3 ദിവസത്തിനകം 9 മാറ്റങ്ങൾ

സെപ്റ്റംബർ 26ന് 3 കമ്മീഷണർമാരും യോഗം ചേർന്നശേഷം 9 സുപ്രധാന നടപടികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇനി യോഗങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അജൻഡ അംഗങ്ങൾക്ക് നൽകണം. യോഗത്തിനു ശേഷം മിനിറ്റ്സ് തയ്യാറാക്കണം. പുതിയ ഐ.ടി. സംവിധാനങ്ങളും പോർട്ടലുകളും ആദ്യം ഉദ്യോഗസ്ഥ സമിതി പരിശോധിക്കണം. ഇ.സി.ഐ.നെറ്റ് സ്വതന്ത്ര സാങ്കേതിക വിദഗ്ധനെ ഉൾപ്പെടുത്തി അവലോകനം ചെയ്യണം. പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ആവശ്യമായ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്രവർത്തനസ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പാക്കണം. കമ്മീഷണർമാർ നൽകുന്ന നിർദേശങ്ങൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൃത്യമായി പാലിക്കണം.

ഇവിടെ സ്വാഭാവികമായി ചോദ്യം ഉയരും. 2 കമ്മീഷണർമാരുടെ പഴയ കുറിപ്പുകൾ സാധാരണ നിർദേശങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നുവെങ്കിൽ, പുതിയ 9 തീരുമാനങ്ങളിൽ പലതും അതേ പരാതികൾക്കുള്ള മറുപടിപോലെ തോന്നുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?

എന്നിട്ടും മറുപടിയില്ലാത്ത ചോദ്യങ്ങൾ

ഫോം 6ലെ പുതിയ ഭാഗം ചേർത്തത് ആര്? 2 കമ്മീഷണർമാർ എതിർത്തിട്ടും അത് എന്തുകൊണ്ട് തുടർന്നു? പശ്ചിമബംഗാളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ വോട്ടർമാരെ ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള 16.10 ലക്ഷം അപ്പീലുകൾ കമ്മീഷന്റെ പേരിൽ നൽകാൻ അനുമതി നൽകിയത് ആര്? ഗോവയിൽ അർഹരാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ 97 പേരുടെ പേര് തിരിച്ചുചേർക്കാനുള്ള സൗകര്യം സമയത്ത് നൽകാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ട്? വോട്ടർ ഡാറ്റാബേസിന്റെ നിയന്ത്രണം സംബന്ധിച്ച് 2 കമ്മീഷണർമാർ കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിയെ സമീപിക്കേണ്ട സാഹചര്യം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നേരിട്ടുള്ള മറുപടികൾ ഇപ്പോഴും ആവശ്യമാണ്.

നിയമനത്തിൽ നിന്നുതന്നെ തർക്കം

ഗ്യാനേഷ് കുമാർ 2025 ഫെബ്രുവരി 19നാണ് മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറായി ചുമതലയേറ്റത്. 2023ലെ പുതിയ നിയമപ്രകാരം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറാണ് അദ്ദേഹം. പുതിയ നിയമപ്രകാരം നിയമനസമിതിയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി, ലോക്‌സഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പ്രധാനമന്ത്രി നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്ന കേന്ദ്രമന്ത്രി എന്നിവരാണ് അംഗങ്ങൾ.

സുപ്രീംകോടതി നേരത്തെ നിർദേശിച്ച പ്രധാനമന്ത്രി–പ്രതിപക്ഷനേതാവ്–ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സംവിധാനത്തിൽനിന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനെ ഒഴിവാക്കിയതായിരുന്നു 2023ലെ നിയമത്തിലെ പ്രധാന മാറ്റം. ഇപ്പോൾ സി.ജെ.പി. ആവശ്യപ്പെടുന്ന പരിഷ്കാരങ്ങളിൽ ഒന്നും ഈ നിയമം റദ്ദാക്കി പൊതുജനവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ നിയമനസംവിധാനം കൊണ്ടുവരണമെന്നതാണ്.

സുപ്രീംകോടതിയിലേക്കും വിവാദം

വിഷയം സുപ്രീംകോടതിയിലും എത്തിയിട്ടുണ്ട്. അഭിഭാഷകൻ ശൈലേന്ദ്ര മണി ത്രിപാഠി നൽകിയ പൊതുതാല്പര്യഹർജിയിൽ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെതിരെ നടപടി ആവശ്യപ്പെടുകയും എസ്.ഐ.ആർ. കാലത്തെ വോട്ടർപട്ടിക മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേക അന്വേഷണമോ ജുഡീഷ്യൽ അന്വേഷണമോ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

2 കമ്മീഷണർമാരുടെ സമ്മതമില്ലാതെ എടുത്തുവെന്ന് ആരോപിക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ അസാധുവാക്കണമെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രതിപക്ഷകക്ഷികളും ഗ്യാനേഷ് കുമാറിന്റെ രാജിയോ നീക്കമോ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മറുവശത്ത് ഭരണപക്ഷം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ആഭ്യന്തര കുറിപ്പുകളെ സാധാരണ സ്ഥാപനപരമായ പരിശോധനയായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.

13 കോടി എന്ന സംഖ്യ

ഈ മുഴുവൻ വിവാദത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ സംഖ്യ 13 കോടിയാണ്. ബിഹാറിൽ 2025 ജൂണിൽ തുടങ്ങിയ എസ്.ഐ.ആർ. പിന്നീട് 30 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളിലുമായി വ്യാപിച്ചപ്പോൾ കരട് വോട്ടർപട്ടികകളിൽനിന്ന് 13 കോടിയിലധികം പേരുകൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടതായി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.

അത്ര വലിയ ജനസംഖ്യയെ ബാധിക്കുന്ന നടപടിയുടെ ഓരോ ഘട്ടവും പരിശോധിക്കാവുന്നതും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതും സുതാര്യവുമായിരിക്കണം. കാരണം വോട്ടർപട്ടികയിലെ ഒരു പേര് ഒരു ഡാറ്റാ എൻട്രിയല്ല. അത് ഒരു പൗരന്റെ രാഷ്ട്രീയ അവകാശത്തിന്റെ വാതിലാണ്.

പുതിയ തലമുറ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യം

ഇതാണ് സി.ജെ.പി. പോലുള്ള കൂട്ടുകളുടെ പ്രചാരണത്തിന് പ്രതികരണം ലഭിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം. അവർ പറയുന്ന ഓരോ ആരോപണവും തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതയാണെന്ന് കരുതാനാവില്ല. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ഓരോ സ്ലൈഡും കൃത്യമാണെന്നും കരുതാനാവില്ല. പക്ഷേ അവർ ഉയർത്തുന്ന അടിസ്ഥാനചോദ്യം ഒഴിവാക്കാനുമാവില്ല: ഒരു പൗരന്റെ പേര് വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് പോകുന്നത് ആരുടെ ഉത്തരവിലാണ്? അതിന്റെ രേഖ എവിടെയാണ്? അതിനെ എതിർക്കാനുള്ള വഴി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ? ആ തീരുമാനം 3 കമ്മീഷണർമാരുടെയും അംഗീകാരമുള്ളതാണോ? ഇതാണ് ഇപ്പോൾ മീമുകളുടെയും റീലുകളുടെയും ഭാഷയിലേക്ക് മാറിയിരിക്കുന്നത്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ യഥാർഥ മൂലധനം

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സ്വന്തം പൊലീസ് സേനയില്ല. സൈന്യമില്ല. ജനങ്ങളെ അനുസരിപ്പിക്കാൻ രാഷ്ട്രീയ അധികാരവുമില്ല. അതിന്റെ യഥാർഥ മൂലധനം വിശ്വാസമാണ്. ജയിച്ചവനും തോറ്റവനും നിയമം ഒരേപോലെ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടു എന്നു വിശ്വസിക്കുമ്പോഴാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന് ജനാധിപത്യ അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ഗ്യാനേഷ് കുമാർ വിവാദം ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ പ്രതിച്ഛായയെക്കാൾ വലുതാകുന്നത്.

2 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാർ 14 തവണ ഔദ്യോഗികമായി എതിർപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തി. വോട്ടർ ഡാറ്റാബേസ് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനെ ചോദ്യംചെയ്തു. ഫോം 6ലെ മാറ്റത്തെ ‘അനധികൃതം’ എന്നു വിളിച്ചു. കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിയെ സമീപിച്ചു. അതിനു പിന്നാലെ കമ്മീഷൻ 9 ഭരണപരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. ഇവയെല്ലാം ഒരുമിച്ച് നിൽക്കുമ്പോൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് അറിയേണ്ടത് വളരെ ലളിതമാണ്: എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? അതിനുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച മറുപടി പ്രതിഷേധക്കാരെയോ പ്രതിപക്ഷത്തെയോ വിമർശിക്കുന്നതല്ല. ഫയലുകൾ തുറക്കുകയാണ്. മിനിറ്റ്സ് പുറത്തുവിടുകയാണ്. 14 എതിർപ്പുകളും അവയ്ക്ക് നൽകിയ മറുപടികളും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയാണ്. സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന്റെ തീരുമാനക്രമം സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കുകയാണ്. ഓരോ വോട്ടർനീക്കത്തിനും നിയമപരമായ ഉത്തരവാദി ആരെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയാണ്.

കാരണം ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം ഗ്യാനേഷ് കുമാർ തുടരുമോ രാജിവെയ്ക്കുമോ എന്നതുമാത്രമല്ല. ഓരോ ഇന്ത്യൻ പൗരന്റെയും വോട്ട് ഒരേ നിയമത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിലാണോ എന്നതാണ്. ഇപ്പോൾ തെരുവിലും റീലുകളിലും ഉയരുന്ന ചോദ്യവും അതുതന്നെ.