റൂം ഫോർ റിവർ എവിടെ? രേഖകൾ പറയുന്ന സത്യം

Follow the FOURTH PILLAR LIVE channel on WhatsApp 

മഴ പെയ്യുമ്പോഴും പുഴ കരകവിയുമ്പോഴും കേരളത്തിൽ ചിലർ പതിവായി ഒരു ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു: “കോടികൾ മുടക്കിയ റൂം ഫോർ റിവർ എവിടെ?”

പൊതുപണം ചെലവഴിച്ച പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരേണ്ടതുണ്ട്. ഭരണകൂടങ്ങൾ അതിന് കൃത്യമായ മറുപടിയും നൽകണം. എന്നാൽ പഠനത്തിനും വിശദ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കുന്നതിനും അനുവദിച്ച തുകയെ നിർമാണത്തിനായി ചെലവഴിച്ച കോടികളായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് വസ്തുതാപരമല്ല. വർഷങ്ങൾകൊണ്ട് വിവിധ ഘട്ടങ്ങളായി നടപ്പാക്കേണ്ട ഒരു നദീതട പരിപാലന പദ്ധതിയെ ഒരു പാലമോ കെട്ടിടമോ പോലെ കണക്കാക്കി “ഉദ്ഘാടനം നടന്നില്ല; അതിനാൽ ഒന്നും നടന്നില്ല” എന്നു പറയുന്നതും ശരിയല്ല.

പുഴയെ മതിലിനുള്ളിൽ പൂട്ടുന്ന പദ്ധതിയല്ല

‘റൂം ഫോർ റിവർ’ എന്നതിന്റെ ലളിതമായ അർഥം പുഴയ്ക്ക് ഒഴുകാൻ ആവശ്യമായ സ്ഥലം തിരിച്ചുനൽകുക എന്നതാണ്. പുഴയുടെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കുവഴി വീണ്ടെടുക്കുക, തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുക, ആവശ്യമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ആഴവും വീതിയും വർധിപ്പിക്കുക, പഴയ പാർശ്വചാലുകൾ തുറക്കുക, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക, ബണ്ടുകൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുക, അധികജലം താൽക്കാലികമായി ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഇടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നിവയെല്ലാം അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

എല്ലായിടത്തും കോൺക്രീറ്റ് മതിലുകൾ പണിയുക എന്നതല്ല ഈ സമീപനം. വെള്ളത്തെ ബലമായി തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നതിനു പകരം, അത് സുരക്ഷിതമായി ഒഴുകാനും പരക്കാനും ആവശ്യമായ ഇടം നൽകുകയാണ് ലക്ഷ്യം. പ്രകൃതിയോട് യുദ്ധം ചെയ്യുകയല്ല ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പ്രകൃതിക്ക് അതിന്റെ വഴി തിരിച്ചുനൽകുകയാണ്.

കേരളം ആശയം സ്വീകരിച്ചതെങ്ങനെ?

2018ലെ മഹാപ്രളയം കേരളത്തിന്റെ ജലപരിപാലനത്തിലെ പഴയ പരിമിതികൾ തുറന്നുകാട്ടി. നദികളെയും കായലുകളെയും അണക്കെട്ടുകളെയും നഗരങ്ങളിലെ ഓടകളെയും വ്യത്യസ്ത സംവിധാനങ്ങളായി കൈകാര്യം ചെയ്താൽ മാത്രം പോരെന്ന് വ്യക്തമായി. ഒരു നദിയുടെ ഉത്ഭവപ്രദേശം മുതൽ കടലിൽ ചേരുന്നിടംവരെ ഒറ്റ ജലവ്യവസ്ഥയായി കാണണമെന്ന ബോധം ശക്തമായി.

പ്രളയാനന്തര ആവശ്യനിർണയ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയ കേരള സർക്കാരും ലോകബാങ്കും ഏഷ്യൻ വികസന ബാങ്കും ‘ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് വാട്ടർ റിസോഴ്‌സസ് മാനേജ്‌മെന്റ്’ പുനർനിർമാണത്തിന്റെ പ്രധാന തൂണായി നിർദേശിച്ചു. പുഴയുടെ നനവുള്ള വിസ്തീർണം വർധിപ്പിച്ച് വെള്ളപ്പൊക്കനിരപ്പ് കുറയ്ക്കുന്നതാണ് ‘റൂം ഫോർ റിവർ’ സമീപനമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കി. നദീതടങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വസനീയമായ വിവരങ്ങളും ജലശാസ്ത്ര മാതൃകകളും സാമൂഹിക–പാരിസ്ഥിതിക പരിശോധനയും ജനങ്ങളുമായുള്ള ചർച്ചയും ഇതിന് അനിവാര്യമാണെന്നും രേഖ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കേരളത്തെ പഠിച്ച ഡച്ച് വിദഗ്ധരും ഇതേ ദിശയാണ് നിർദേശിച്ചത്. വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലം താഴ്ത്തുക, പുഴയിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുക, പഴയ നീർച്ചാലുകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുക, പാർശ്വചാലുകളും ജലസംഭരണ മേഖലകളും സൃഷ്ടിക്കുക, ആവശ്യമായിടത്ത് പുഴയുടെയും കനാലുകളുടെയും അടിത്തട്ട് ആഴപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയ നടപടികളാണ് അവർ മുന്നോട്ടുവച്ചത്. എല്ലാ ഇടത്തും ഒരേ നിർമാണം നടത്തുകയല്ല; ഓരോ നദീതടത്തിനും യോജിച്ച പരിഹാരം കണ്ടെത്തണമെന്നതായിരുന്നു അവരുടെ നിലപാട്. ഈ ശാസ്ത്രീയ നിർദേശങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പിണറായി വിജയൻ സർക്കാർ റൂം ഫോർ റിവർ സമീപനം കേരളത്തിന്റെ പ്രളയാനന്തര പുനർനിർമാണ നയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത്.

നിയമസഭയിൽ പദ്ധതി വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു

റൂം ഫോർ റിവറിനെക്കുറിച്ചുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ആദ്യകാല സമീപനം നിയമസഭയിൽ വ്യക്തമായി വിശദീകരിച്ചത് 2019 നവംബർ 14നാണ്. പി.ഉബൈദുള്ള, ടി.എ.അഹമ്മദ് കബീർ, സി.മമ്മൂട്ടി, വി.കെ.ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ് എന്നിവർ ഉന്നയിച്ച നക്ഷത്രചിഹ്നമിട്ട ചോദ്യത്തിന് അന്നത്തെ ജലവിഭവമന്ത്രി കെ.കൃഷ്ണൻകുട്ടിയാണ് മറുപടി നൽകിയത്.

പുഴയുടെ വീതിയും ആഴവും ആവശ്യാനുസരണം വർധിപ്പിക്കുക, സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കിന് തടസ്സമായ ഘടകങ്ങൾ നീക്കുക, വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള ശേഷി കൂട്ടുക എന്നിവയാണ് റൂം ഫോർ റിവർ സമീപനമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. കുട്ടനാടിനെ ആദ്യ പരീക്ഷണമേഖലയാക്കി പമ്പ–അച്ചൻകോവിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന നദീവ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുമെന്നും അറിയിച്ചു. വിശദ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കുന്നതിനായി റീബിൽഡ് കേരള ഇനീഷ്യേറ്റീവിൽ 4.5 കോടി രൂപ നീക്കിവെച്ചതായും അന്നത്തെ മറുപടിയിൽ വ്യക്തമാക്കി.

ഇവിടെയാണ് കള്ളപ്രചാരണത്തിന്റെ അടിത്തറ തകരുന്നത്. 4.5 കോടി രൂപ ഏതെങ്കിലും ഒരു പുഴയിൽ നിർമാണം പൂർത്തിയാക്കാനുള്ള ആകെ ചെലവായിരുന്നില്ല. ഭൂപ്രകൃതി, ജലത്തിന്റെ ഒഴുക്ക്, പ്രളയസാധ്യത, പാർശ്വചാലുകൾ, ബണ്ടുകൾ, കടലിലേക്കുള്ള നിർഗമനം തുടങ്ങിയവ പരിശോധിച്ച് വിശദ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കുന്നതിനുള്ള ഭരണാനുമതിയായിരുന്നു.

4.5 കോടി എവിടെ ചെലവായി?

വിമർശകർ ആവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന കണക്ക് 4.5 കോടി രൂപയാണ്. ഈ തുകയെ സംബന്ധിച്ച വ്യക്തമായ കണക്ക് 2022 മാർച്ച് 16ന് നിയമസഭയിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. ജി.സ്റ്റീഫൻ ഉന്നയിച്ച ചോദ്യത്തിന് അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ നൽകിയ മറുപടിയിലാണ് റൂം ഫോർ റിവറിന്റെ സാമ്പത്തികസ്ഥിതി രേഖപ്പെടുത്തിയത്.

2019 ഡിസംബർ 7ലെ ജലവിഭവ വകുപ്പിന്റെ ഉത്തരവുപ്രകാരം റൂം ഫോർ റിവർ പദ്ധതികളുടെ വിശദ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കുന്നതിനാണ് 4.5 കോടി രൂപയുടെ ഭരണാനുമതി നൽകിയത്. അത് പുഴയുടെ തീരത്ത് കോൺക്രീറ്റ് നിർമാണം നടത്താനുള്ള മുഴുവൻ പദ്ധതിത്തുകയല്ല. ഭൂപ്രകൃതി, ജലപ്രവാഹം, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യത, ബണ്ടുകൾ, കനാലുകൾ, കടലിലേക്കുള്ള ഒഴുക്ക് തുടങ്ങിയവ പഠിച്ച് സമഗ്ര പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കാനുള്ള അനുമതിയായിരുന്നു. ഇതിൽ 1.38 കോടി രൂപ ഹൈഡ്രോഡൈനാമിക് പഠനത്തിനായി അനുവദിച്ചു. ഐ.ഐ.ടി. മദ്രാസിനെയാണ് പഠനത്തിന് നിയോഗിച്ചത്.

അതുകൊണ്ട് “4.5 കോടി രൂപ മുടക്കി പദ്ധതി പണിതു; അത് എവിടെ?” എന്ന ചോദ്യം അടിസ്ഥാനപരമായി തെറ്റാണ്. 4.5 കോടി രൂപ ഒരു നിർമാണത്തിന്റെ ചെലവല്ല; വിവിധ ഘടകങ്ങളുടെ പഠനത്തിനും വിശദ പദ്ധതിരേഖയ്ക്കുമുള്ള ഭരണാനുമതിയാണ്. പഠനത്തിനുള്ള തുകയെയും നിർമാണത്തിനുള്ള തുകയെയും മനഃപൂർവം കൂട്ടിക്കലർത്തുകയാണ് പ്രചാരണം.

ആദ്യ പരിഗണന കുട്ടനാടിനും പമ്പയ്ക്കും

റൂം ഫോർ റിവർ സമീപനത്തിന്റെ ആദ്യ പരീക്ഷണകേന്ദ്രമായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് കുട്ടനാടും പമ്പാ നദീതടവുമാണ്. കടൽനിരപ്പിനേക്കാൾ താഴ്ന്ന പ്രദേശമായ കുട്ടനാട്ടിൽ പമ്പ, അച്ചൻകോവിൽ, മണിമല തുടങ്ങിയ നദികളിൽനിന്നുള്ള വെള്ളം വേഗത്തിൽ കടലിലേക്കെത്തിക്കാൻ കഴിയാതിരിക്കുന്നതാണ് പ്രളയത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന്.

വീയപുരത്ത് പമ്പയും അച്ചൻകോവിലും ഒന്നിച്ചുചേരുന്നതുമുതൽ തോട്ടപ്പള്ളി പൊഴിവരെ വെള്ളത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്ക് വർധിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയുടെ ലീഡിങ് ചാനൽ പഴയ രൂപകല്പനയേക്കാൾ വളരെ ഇടുങ്ങിയ നിലയിലായിരുന്നു. പുഴയിലൂടെ വരുന്ന വെള്ളം കടലിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് അതൊരു തടസ്സമായി. ലീഡിങ് ചാനലിലെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗത്തിന്റെ വീതി 80–100 മീറ്ററിൽനിന്ന് 393 മീറ്ററായി വർധിപ്പിച്ചു. പഴയ ശബരിമല ബേസ് ക്യാമ്പ് സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന പമ്പയിലെ പ്രദേശത്തുനിന്ന് ഏകദേശം 75,000 ഘനമീറ്റർ ചെളിയും മാലിന്യവും നീക്കി. “ഒരു പ്രവൃത്തിയും നടന്നില്ല” എന്ന ആരോപണം ശരിയല്ലെന്നതിന് ഇവ തെളിവാണ്.

ആദ്യഘട്ട പ്രവൃത്തികൾക്കുശേഷം 2020ലെ മഴയിൽ കുട്ടനാട്ടിൽ വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒഴിവായപ്പോൾ പദ്ധതിയുടെ ഫലമാണെന്ന വിലയിരുത്തൽ ഉയർന്നു. എന്നാൽ ഒരു മഴക്കാലത്തെ അനുഭവം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് അന്തിമ വിജയപ്രഖ്യാപനം നടത്താനാകില്ല. മഴയുടെ അളവ്, കടൽനിരപ്പ്, കാറ്റ്, നദികളിലെ ഒഴുക്ക്, അണക്കെട്ടുകളുടെ സ്ഥിതി തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ ഓരോ വർഷവും വ്യത്യസ്തമാണ്. റൂം ഫോർ റിവർ അത്ഭുതമരുന്നല്ല. പ്രളയത്തിന്റെ അപകടവും നാശവും കുറയ്ക്കാനുള്ള ദീർഘകാല സംവിധാനമാണ്.

പഠനം കടലാസിൽ മാത്രം നിന്നില്ല

കുട്ടനാട് മേഖലയിലെ റൂം ഫോർ റിവർ പദ്ധതിക്കായി ഹൈഡ്രോഡൈനാമിക് പഠനം നടത്താൻ ഐ.ഐ.ടി. മദ്രാസിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയതായി 2022 ഓഗസ്റ്റ് 30ന് ഷാഫി പറമ്പിൽ, സണ്ണി ജോസഫ്, കെ.ബാബു, സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ് എന്നിവർ നിയമസഭയിൽ ഉന്നയിച്ച ചോദ്യത്തിന് റവന്യൂ മന്ത്രി കെ രാജൻ മറുപടി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. റൂം ഫോർ റിവർ കടലാസിൽ എഴുതിവച്ച ഒരു ആശയം മാത്രമായിരുന്നില്ലെന്ന് ഇതിൽനിന്ന് വ്യക്തമാണ്.

പമ്പയും അച്ചൻകോവിലും കുട്ടനാടും തോട്ടപ്പള്ളിയും ഉൾപ്പെടുന്ന ജലവ്യവസ്ഥയിൽ വെള്ളം എങ്ങനെ ഒഴുകുന്നു, എവിടെയാണ് തടസ്സം, എത്ര വെള്ളം ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയും, ഏതു പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്താൽ പ്രളയസാധ്യത കുറയ്ക്കാം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കുകയായിരുന്നു. പഠനത്തിന്റെ ഇടക്കാല കണ്ടെത്തലുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തോട്ടപ്പള്ളി പൊഴിമുഖത്ത് ഗ്രോയിനുകൾ നിർമിക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കി. ഗ്രോയിനുകൾ പൊഴിമുഖത്ത് മണൽ അടിഞ്ഞുകൂടി കടലിലേക്കുള്ള വെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുന്നത് കുറയ്ക്കാനുള്ള ഘടകമാണ്.

500 കോടിയുടെ സമഗ്രരൂപരേഖ

ഐ.ഐ.ടി. പഠനത്തിന്റെ തുടർസ്ഥിതി 2023 ഫെബ്രുവരി 6ന് നിയമസഭയിൽ വിശദമായി വന്നു. ഉമ തോമസ് ഉന്നയിച്ച ചോദ്യത്തിന് ജലവിഭവ മന്ത്രി റോഷി അഗസ്റ്റിനാണ് മറുപടി നൽകിയത്. ഐ.ഐ.ടി. മദ്രാസിന്റെ അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് 2022 നവംബർ 4ന് ലഭിച്ചതായി അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. പമ്പ–അച്ചൻകോവിൽ നദികളുടെ പുനരുദ്ധാരണം, തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയുടെ ലീഡിങ് ചാനൽ വികസനം, ബൈപാസ് ചാനലുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ, ഗ്രോയിനുകളുടെ നിർമാണം, എ.സി. കനാലിന്റെ രണ്ടാം–മൂന്നാം ഘട്ടങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമഗ്ര പദ്ധതിയുടെ പ്രതീക്ഷിത ചെലവ് ഏകദേശം 500 കോടി രൂപയാണെന്നും മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി.

പുഴയ്ക്ക് കൂടുതൽ ഇടം നൽകുന്ന, ജനവാസമേഖലകളെ പരമാവധി ബാധിക്കാതെയുള്ള ‘സോഫ്റ്റ് സൊല്യൂഷൻ’ പ്രവൃത്തികൾക്കായി 296.26 കോടി രൂപയുടെ നിർദേശം സർക്കാരിന്റെ പരിഗണനയിലാണെന്നും മറുപടിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇതോടെ മറ്റൊരു കാര്യംകൂടി വ്യക്തമാകുന്നു. റൂം ഫോർ റിവർ 4.5 കോടി രൂപയുടെ ഒരു ചെറിയ നിർമാണപദ്ധതിയല്ല. 4.5 കോടി പഠനത്തിനും രൂപരേഖയ്ക്കുമായിരുന്നു. പഠനത്തിൽനിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ സമഗ്ര പ്രവൃത്തികളുടെ പ്രതീക്ഷിത ചെലവാണ് ഏകദേശം 500 കോടി രൂപ.

തോട്ടപ്പള്ളിയിലും വീയപുരത്തും തുടർനടപടി

പദ്ധതി പഠനഘട്ടത്തിൽ മാത്രം നിന്നില്ല. ഇതിനും നിയമസഭാ രേഖകൾ തന്നെ തെളിവ്. 2025 മാർച്ച് 17ന് ലിന്റോ ജോസഫ് ഉന്നയിച്ച ചോദ്യത്തിന് മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ നൽകിയ മറുപടിയിൽ തോട്ടപ്പള്ളി പൊഴിമുഖത്ത് ഗ്രോയിനുകൾ നിർമിക്കുന്നതിന് 46.40 കോടി രൂപയുടെ ഭരണാനുമതി നൽകിയതായി വ്യക്തമാക്കി. വിശദ അടങ്കലും ഹൈഡ്രോഡൈനാമിക് പഠനവും തീരദേശ പരിപാലന അതോറിറ്റിയുടെ അനുമതിക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും മറുപടിയിലുണ്ടായിരുന്നു.

റൂം ഫോർ റിവർ രണ്ടാം ഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വീയപുരത്ത് പമ്പയിലും അച്ചൻകോവിലിലും ചെളിനീക്കവും തീരസ്ഥിരീകരണവും നടത്തുന്നതിനായി 36 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതിയും അനുവദിച്ചു. അതിൽ ആകെ 2 കോടി രൂപയുടെ 3 പ്രവൃത്തികൾ സ്ഥലത്ത് പുരോഗമിക്കുകയാണെന്നും 9 കോടി രൂപയുടെ മറ്റൊരു പ്രവൃത്തി ടെൻഡർ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി അറിയിച്ചു.

ഒരാഴ്ചയ്ക്കുശേഷം, 2025 മാർച്ച് 24ന് എം.എസ്.അരുൺകുമാർ ഉന്നയിച്ച ചോദ്യത്തിനും മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ മറുപടി നൽകി. ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ റീബിൽഡ് കേരളയുടെ കീഴിൽ നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതികളുടെ പട്ടികയിൽ റൂം ഫോർ റിവർ വിശദ പദ്ധതിരേഖയ്ക്ക് 4.5 കോടി രൂപ, തോട്ടപ്പള്ളി ഗ്രോയിൻ നിർമാണത്തിന് 46.40 കോടി രൂപ, വീയപുരത്തെ പമ്പ–അച്ചൻകോവിൽ രണ്ടാംഘട്ട പ്രവൃത്തികൾക്ക് 36 കോടി രൂപ എന്നിങ്ങനെ പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തി.

അതിനാൽ “ഒരു രൂപയുടെ പ്രവൃത്തിപോലും നടന്നില്ല” എന്നത് ശരിയല്ല. പഠനം നടന്നു. അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് ലഭിച്ചു. പ്രത്യേക പ്രവൃത്തികൾക്ക് ഭരണാനുമതി ലഭിച്ചു. ചില പ്രവൃത്തികൾ ആരംഭിച്ചു. ചിലത് ടെൻഡർ ഘട്ടത്തിലായി. ചിലത് പാരിസ്ഥിതികവും തീരദേശപരവുമായ അനുമതികൾ കാത്തുനിന്നു.

70 കോടിയുടെ ലീഡിങ് ചാനൽ പ്രവൃത്തികൾ

കേരളത്തിന്റെ 2024ലെ സാമ്പത്തിക അവലോകനവും കുട്ടനാട്ടിലെ പ്രളയനിയന്ത്രണ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്നു. ലീഡിങ് ചാനലിലെ തടസ്സങ്ങളും കൈയേറ്റങ്ങളും നീക്കുന്നതിനും ഇരുകരകളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുമായി 70 കോടി രൂപയുടെ ഭരണാനുമതി നൽകിയെന്നും പ്രവൃത്തികൾ പുരോഗമിക്കുകയാണെന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഐ.ഐ.ടി. മദ്രാസിന്റെ ഗണിതമാതൃകകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പമ്പയിലും അച്ചൻകോവിലിലും ഫ്ലഡ് റെഗുലേറ്ററുകൾ, തോട്ടപ്പള്ളിയിലേക്കുള്ള ബൈപാസ് ചാനലുകളുടെ നിർമാണവും വികസനവും, ലീഡിങ് ചാനലിന്റെ പുറംബണ്ടുകൾ ഉയർത്തി ശക്തിപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങിയ വിവിധ സാധ്യതകൾ നിർദേശിച്ചതായും സാമ്പത്തിക അവലോകനം പറയുന്നു.

ഇത് ഒരു ചെറിയ ചെളിവാരൽ പദ്ധതി മാത്രമായിരുന്നില്ലെന്ന് ഈ രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. വെള്ളത്തിന്റെ വരവും ഒഴുക്കും ശാസ്ത്രീയമായി മാതൃകയാക്കി ദീർഘകാല നടപടികൾ രൂപപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമമായിരുന്നു. അതേസമയം മാതൃകകളിൽ നിർദേശിക്കുന്ന എല്ലാം കേരളത്തിന്റെ ജനസാന്ദ്രമായ ഭൂപ്രദേശത്ത് അതേപടി നടപ്പാക്കാൻ കഴിയില്ല. ചില നിർദേശങ്ങൾക്ക് വീടുകളും കൃഷിയിടങ്ങളും മാറ്റേണ്ടിവരും. ജനങ്ങളുടെ ഉപജീവനം ബാധിക്കും. തീരദേശ നിയമാനുമതികളും പാരിസ്ഥിതിക പരിശോധനകളും വേണ്ടിവരും. അതുകൊണ്ടാണ് പഠനങ്ങളും ജനകീയ ചർച്ചകളും പുനരധിവാസ പദ്ധതിയും നിർണായകമാകുന്നത്.

44 നദികളിലെ ചെളിനീക്കവും റൂം ഫോർ റിവറും

2022ൽ കേരളത്തിലെ 44 നദികളിലും അധികമായി അടിഞ്ഞ ചെളിയും ഒഴുക്കിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കുന്നതിനായി ജലസേചന വകുപ്പ് ‘റൂം ഫോർ റിവർ’ ക്യാമ്പയിൻ ആരംഭിച്ചതായി കേരള സംസ്ഥാന റിവർ റീജുവനേഷൻ കമ്മിറ്റിയുടെ രേഖയും വ്യക്തമാക്കുന്നു. കണ്ണൂരിലെ കുപ്പം നദിയിൽ കൂവേരിക്കടവ് ഭാഗത്തെ ചെളിനീക്കം ഈ ക്യാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി പൂർത്തിയാക്കിയതായും രേഖയിലുണ്ട്. കട്ടമ്പള്ളിക്കടവിൽ കണ്ടെത്തിയത് മണൽനിക്ഷേപമായതിനാൽ സാൻഡ് ഓഡിറ്റും നിയമപരമായ നടപടിക്രമവും പൂർത്തിയാക്കാതെ അത് നീക്കാനാകില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കണം. 44 നദികളിലെ ചെളിനീക്ക ക്യാമ്പയിൻ സമഗ്രമായ ഡച്ച് മാതൃകയിലുള്ള റൂം ഫോർ റിവർ മാസ്റ്റർപ്ലാനിന് തുല്യമല്ല. അത് നദികളിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നതിനുള്ള സംസ്ഥാനതല പ്രവർത്തനമായിരുന്നു. സമഗ്ര റൂം ഫോർ റിവർ പദ്ധതിയിൽ ഭൂഉപയോഗനിയന്ത്രണം, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതല സംരക്ഷണം, നദീതട മാതൃക, പുനരധിവാസം, ചാലുകൾ, റെഗുലേറ്ററുകൾ, ബണ്ടുകൾ, കടലിലേക്കുള്ള ഒഴുക്ക് എന്നിവയെല്ലാം ഒന്നിച്ചുവരണം. വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവമുള്ള എല്ലാ പ്രവൃത്തികളെയും ഒരേ പേരിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് വമ്പൻ നേട്ടം അവകാശപ്പെടുന്നതും തെറ്റാണ്. അവയെല്ലാം പൂർണമായി നിഷേധിക്കുന്നതും തെറ്റാണ്.

എന്തുകൊണ്ട് വേഗം കുറഞ്ഞു?

റൂം ഫോർ റിവർ ഒരു യന്ത്രം കൊണ്ടുവന്ന് ചെളിവാരി മടങ്ങുന്ന പദ്ധതിയല്ല. പുഴയ്ക്ക് ഇടം നൽകണമെങ്കിൽ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ സർക്കാർഭൂമിയുടെ അതിർത്തി നിർണയിക്കണം. കൈയേറ്റം കണ്ടെത്തണം. ചില കുടുംബങ്ങളെ പുനരധിവസിപ്പിക്കേണ്ടിവരും. കർഷകരുടെയും മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെയും തദ്ദേശവാസികളുടെയും ആശങ്ക പരിഹരിക്കണം.

പുഴയുടെ വളവ് മാറ്റുക, ബൈപാസ് ചാനൽ തുറക്കുക, ബണ്ട് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾക്ക് വലിയതോതിൽ ഭൂമി ആവശ്യമായി വരാം. കേരളം നെതർലൻഡ്സ് അല്ല. ജനസാന്ദ്രതയും ഭൂമിയുടെ ലഭ്യതയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണ്. അതിനാൽ ഓരോ മീറ്ററും ജനങ്ങളോട് സംസാരിച്ചും നിയമനടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കിയും മാത്രമേ മുന്നോട്ടുപോകാനാകൂ. ഈ സങ്കീർണത യഥാർഥമാണ്.

എന്നാൽ സങ്കീർണത അനന്തമായ കാലതാമസത്തിനുള്ള ന്യായീകരണമാകരുത്. പഠനം നടത്തി റിപ്പോർട്ട് അലമാരയിൽ വെയ്ക്കുന്നതല്ല ഭരണനിർവഹണം. പഠനത്തെ സമയബന്ധിതമായ പ്രവൃത്തിയായി മാറ്റണം.

ഇപ്പോൾ ഉത്തരവാദിത്വം ആരുടേത്?

കേരളത്തിലെ ഇപ്പോഴത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായ വി.ഡി.സതീശൻ 2021ൽ പ്രതിപക്ഷനേതാവായിരിക്കെ റൂം ഫോർ റിവർ നടപ്പാക്കിയില്ലെന്ന് പിണറായി സർക്കാരിനെ വിമർശിച്ചിരുന്നു. ഇന്ന് അതേ പദ്ധതിയുടെ തുടർച്ച ഉറപ്പാക്കേണ്ട അധികാരം അദ്ദേഹത്തിനാണ്.

2026 ഓഗസ്റ്റിൽ പുറത്തുവന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ചില വീഴ്ചകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നുണ്ട്. റൂം ഫോർ റിവറിന്റെ തുടർസാധ്യതാപഠനം ടൗൺ പ്ലാനിങ് വകുപ്പിന്റെ ലൈഡാർ സർവേ പൂർത്തിയാകാത്തതിനാൽ മുന്നോട്ടുപോയിട്ടില്ലെന്നാണ് ജലവിഭവ വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കിയത്. 2025 ജൂണിൽ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് റിവർ ബേസിൻ മാനേജ്‌മെന്റ് രൂപരേഖയ്ക്ക് ഉത്തരവ് ഇറങ്ങിയെങ്കിലും അതിനുശേഷം യോഗങ്ങൾപോലും ചേർന്നിട്ടില്ലെന്നും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വെളിപ്പെടുത്തലുണ്ട്.

ഇവിടെ സതീശൻ സർക്കാരിന് പഴയ സർക്കാരിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി രക്ഷപ്പെടാനാകില്ല. പദ്ധതി അപൂർണമാണെങ്കിൽ പൂർത്തിയാക്കണം. വകുപ്പുകൾ തമ്മിൽ തർക്കമുണ്ടെങ്കിൽ മുഖ്യമന്ത്രി ഇടപെട്ട് പരിഹരിക്കണം. ലൈഡാർ സർവേ വൈകുന്നെങ്കിൽ സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കണം. തീരദേശ അനുമതി മുടങ്ങിയെങ്കിൽ അത് വേഗത്തിലാക്കണം. പമ്പ–അച്ചൻകോവിൽ രണ്ടാംഘട്ട പ്രവൃത്തികൾ എവിടെയെത്തിയെന്ന് ജനങ്ങളോട് പറയണം. ഓരോ നദീതടത്തിന്റെയും പഠനം, തുക, പ്രവൃത്തി, സമയപരിധി എന്നിവ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പരിശോധിക്കാവുന്ന ഡാഷ്ബോർഡിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം.

പ്രതിപക്ഷത്തിരിക്കുമ്പോൾ ചോദിച്ച ചോദ്യം അധികാരത്തിലെത്തുമ്പോൾ സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്വമായി മാറും. അതാണ് ജനാധിപത്യം.

വിമർശം പദ്ധതിയെ കൊല്ലാനുള്ള ആയുധമാകരുത്

റൂം ഫോർ റിവർ പിണറായി വിജയന്റെ സ്വകാര്യപദ്ധതിയല്ല. ഒരു പാർട്ടിയുടെ പേരിൽ ആരംഭിച്ച് മറ്റൊരു പാർട്ടി അധികാരത്തിലെത്തുമ്പോൾ ഉപേക്ഷിക്കാവുന്ന കാര്യവുമല്ല. കേരളത്തിന്റെ കാലാവസ്ഥാ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംസ്ഥാനനയമാണ്.

മഴയുടെ സ്വഭാവം മാറുകയാണ്. കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ വലിയ അളവിൽ മഴ പെയ്യുന്നു. മലയോരങ്ങളിൽനിന്ന് വെള്ളം അതിവേഗം താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെത്തുന്നു. നദികളുടെയും തോടുകളുടെയും സ്വാഭാവിക വഴികൾ ചുരുങ്ങുന്നു. കായലുകളും പാടങ്ങളും നികത്തപ്പെടുന്നു. നഗരങ്ങളിലെ ഓടകൾക്ക് മുകളിലൂടെ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉയരുന്നു.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഉയർന്ന മതിലും കോൺക്രീറ്റ് ബണ്ടും മാത്രം പരിഹാരമല്ല. വെള്ളത്തിന് ഒഴുകാൻ വഴിയും പരക്കാൻ സ്ഥലവും താൽക്കാലികമായി സംഭരിക്കപ്പെടാൻ ഇടവും വേണം. അതാണ് റൂം ഫോർ റിവറിന്റെ രാഷ്ട്രീയം.

പ്രകൃതിയെ കീഴടക്കാമെന്ന അഹങ്കാരത്തിനു പകരം പ്രകൃതിയുമായി സഹവസിക്കുന്ന വികസനം. പുഴയെ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ ശേഷിച്ച ഇടമായി കാണാതെ ജീവിക്കുന്ന ജൈവവ്യവസ്ഥയായി കാണുന്ന സമീപനം.

പുഴയ്ക്ക് രാഷ്ട്രീയനിറമില്ല

പ്രളയജലം ഒരു വീടിനുള്ളിലേക്ക് കയറുമ്പോൾ അവിടെയുള്ളവരുടെ പാർട്ടി ചോദിക്കില്ല. ഉരുൾപൊട്ടൽ ഒരു ഗ്രാമത്തെ തകർക്കുമ്പോൾ വോട്ടുചെയ്ത മുന്നണി നോക്കില്ല. പുഴയുടെ സ്വാഭാവിക വഴി തടഞ്ഞാൽ വെള്ളം അതിന്റെ പഴയ ഇടം തിരിച്ചുപിടിക്കും. അതുകൊണ്ട് ദുരന്തനിവാരണ പദ്ധതികൾക്ക് ഭരണത്തുടർച്ച വേണം.

പിണറായി വിജയൻ സർക്കാർ ആശയം നയമാക്കി. പഠനങ്ങൾക്ക് പണം അനുവദിച്ചു. ഐ.ഐ.ടിയെ നിയോഗിച്ചു. പമ്പയിലും തോട്ടപ്പള്ളിയിലും പ്രാരംഭ പ്രവൃത്തികൾ നടത്തി. രണ്ടാംഘട്ട പദ്ധതികൾക്ക് രൂപം നൽകി. അത് പൂർത്തിയായിട്ടില്ലെന്നത് മറച്ചുവെയ്ക്കേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ പൂർത്തിയാകാത്തതിനെ പൂജ്യമെന്ന് വിളിക്കാനുമാകില്ല.

ഇപ്പോൾ അതിനെ മുന്നോട്ടുനയിക്കേണ്ടത് സതീശൻ സർക്കാരാണ്. പഴയ പദ്ധതിയുടെ പേര് മായ്ച്ചുകളയുന്നതല്ല പുതിയ സർക്കാരിന്റെ ദൗത്യം. അതിലെ നല്ലത് ഏറ്റെടുത്ത് പോരായ്മ പരിഹരിച്ച് പൂർത്തിയാക്കുകയാണ്. പുഴയ്ക്ക് കൂടുതൽ സ്ഥലം വേണം. പഠനത്തിന് സമയപരിധി വേണം. പുനരധിവാസത്തിന് നീതി വേണം. പ്രവൃത്തിക്ക് സുതാര്യത വേണം. ഓരോ നദീതടത്തിനും ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ മാസ്റ്റർപ്ലാൻ വേണം.

കള്ളപ്രചാരണംകൊണ്ട് റൂം ഫോർ റിവറിനെ ഇല്ലാതാക്കാനാകില്ല. അലസതകൊണ്ട് അതിനെ അലമാരയിൽ അടച്ചുവെയ്ക്കാനും പാടില്ല. പുഴയ്ക്ക് ജീവൻ തിരിച്ചുനൽകുന്ന പദ്ധതി മുന്നോട്ടുപോകണം. കാരണം പുഴയ്ക്ക് ഇടം നൽകുന്നത് വെള്ളത്തിന് മാത്രമല്ല; കേരളത്തിന്റെ ഭാവിക്കാണ്.