കലയുടെ സൂര്യപ്രഭ അസ്തമിച്ചു; സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തിക്ക് വിട

Follow the FOURTH PILLAR LIVE channel on WhatsApp 

അരനൂറ്റാണ്ടോളം കേരളത്തിന്റെ കലാസാംസ്കാരിക രംഗത്ത് നിറഞ്ഞുനിന്ന കലാസംഘാടകനും നാടകപ്രവർത്തകനും സൂര്യ സ്റ്റേജ് ആൻഡ് ഫിലിം സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപകനുമായ സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി (75) അന്തരിച്ചു. ബുധനാഴ്ച വൈകിട്ട് തിരുവനന്തപുരം കിംസ് ആശുപത്രിയിലായിരുന്നു അന്ത്യം. അസുഖബാധയെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിലായിരുന്ന അദ്ദേഹം രണ്ടാഴ്ചയായി ഗുരുതരാവസ്ഥയിലായിരുന്നു. കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി മുൻ ചെയർമാനുമാണ്.

ഒരു കലാപരിപാടിയുടെ സംഘാടകൻ എന്നതിനപ്പുറം കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിന് പുതിയ വഴികളും വേദികളും തുറന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി. നാടകം, നൃത്തം, സംഗീതം, സിനിമ എന്നിവയെല്ലാം ഒരേ സാംസ്കാരിക കുടക്കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്ന് തലമുറകളെ കലയിലേക്ക് അടുപ്പിച്ച ‘സൂര്യ’ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തോട് ചേർന്നുനിന്ന പ്രസ്ഥാനമായി. ഒക്ടോബർ 1ന് ഈ വർഷത്തെ സൂര്യ ഫെസ്റ്റിവലിന് തിരിതെളിയാനിരിക്കെയാണ് അതിന്റെ അമരക്കാരന്റെ വിടവാങ്ങൽ.

1970കളിൽ ആരംഭിച്ച സൂര്യയുടെ പ്രവർത്തനം പിന്നീട് രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തുമായി വ്യാപിച്ചു. ലോകപ്രശസ്തരായ നർത്തകരെയും സംഗീതജ്ഞരെയും നാടകപ്രവർത്തകരെയും ചലച്ചിത്രപ്രതിഭകളെയും കേരളത്തിലെ വേദികളിലെത്തിച്ചു. ലോകസിനിമയുടെ ശ്രദ്ധേയ സൃഷ്ടികളെ മലയാളി പ്രേക്ഷകർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തിയ ചലച്ചിത്രമേളകളും സൂര്യയുടെ പ്രധാന സംഭാവനയായി. കേരളത്തിന്റെ കലാ-ചലച്ചിത്ര ഭൂപടത്തിൽ തിരുവനന്തപുരത്തിന് സവിശേഷ സ്ഥാനം നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിൽ സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തിയുടെ പങ്ക് നിർണായകമായിരുന്നു.

1951 ഏപ്രിൽ 11ന് കോട്ടയത്താണ് ജനനം. നടരാജ കൃഷ്ണമൂർത്തി എന്നായിരുന്നു ഔദ്യോഗിക പേര്. കേരളത്തിന്റെ ചീഫ് എൻജിനീയറായിരുന്ന ടി.നടരാജപിള്ളയുടെയും ഗാന്ധി പീസ് ഫൗണ്ടേഷൻ പ്രവർത്തക സി.സരസ്വതി അമ്മയുടെയും മകനാണ്. തിരുവനന്തപുരം മോഡൽ സ്കൂൾ, ഗവ. ആർട്സ് കോളേജ്, കൊല്ലം ടി.കെ.എം. എൻജിനീയറിങ് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. 1971ൽ എൻജിനീയറിങ് ബിരുദം നേടി.

1972ൽ ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ ഐ.എസ്.ആർ.ഒയിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ-എൻജിനീയറായി ചേർന്നു. പിന്നീട് രാഷ്ട്രപതിയായ എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചു. 27 വർഷത്തെ സേവനത്തിനുശേഷം 1999ൽ സ്വയം വിരമിച്ചാണ് പൂർണസമയ കലാപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങിയത്.

ഐ.എസ്.ആർ.ഒയിലെ ശാസ്ത്രീയ പരിശീലനവും കലാബോധവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രംഗാവതരണങ്ങളിൽ കൈകോർത്തു. വെളിച്ചത്തിന്റെയും നിഴലിന്റെയും ശബ്ദത്തിന്റെയും സാധ്യതകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി നാടകവേദിയിൽ പുതിയ ദൃശ്യഭാഷ സൃഷ്ടിച്ചു. മലയാളത്തിലെ ലൈറ്റ് ആൻഡ് സൗണ്ട് ഷോയ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചവരിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു. ‘തിയറ്റർ ഓഫ് ഫ്രീഡം’ എന്ന രംഗാവതരണരീതിയും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു.

നാടകകൃത്ത്, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത് എന്നീ നിലകളിലും സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി ശ്രദ്ധേയനായി. ‘മേൽവിലാസം’ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ നാടകങ്ങളിലൊന്നാണ്. 400ലധികം വേദികളിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ നാടകം പിന്നീട് അതേ പേരിൽ ചലച്ചിത്രമായി. സിനിമയുടെ തിരക്കഥയും അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് രചിച്ചത്.

‘പുലരി’, ‘തുടക്കം’, ‘തുടർച്ച’, ‘നീലവെളിച്ചം’, ‘അവതാരം’, ‘സ്ത്രീപർവം’ തുടങ്ങിയവയും പ്രധാന നാടകങ്ങളാണ്. ‘എന്റെ രക്ഷകൻ’, ‘ചായക്കടക്കഥകൾ’ തുടങ്ങിയ രചനകളും ശ്രദ്ധ നേടി. ‘ചായക്കടക്കഥകൾ’ ദൂരദർശനുവേണ്ടി ടെലിഫിലിം പരമ്പരയാക്കിയതും അദ്ദേഹമാണ്.

വലിയ സജ്ജീകരണങ്ങളേക്കാൾ അഭിനേതാവിനെയും വെളിച്ചത്തെയും ശബ്ദത്തെയും ആശ്രയിച്ച രംഗഭാഷയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. വേദിയുടെ ഓരോ ഇഞ്ചും കലയുടെ ഭാഗമാണെന്ന ബോധ്യത്തോടെ ലൈറ്റിങ് മുതൽ ശബ്ദവിന്യാസംവരെ സൂക്ഷ്മമായി ശ്രദ്ധിച്ച സംഘാടകനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തിയുടെ പേരിനൊപ്പം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഓർമിക്കപ്പെടുന്നത് സൂര്യ ഫെസ്റ്റിവലാണ്. സംഗീതം, നൃത്തം, നാടകം, സിനിമ, പ്രഭാഷണം തുടങ്ങിയ കലാസാംസ്കാരിക മേഖലകളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദീർഘകാല ഉത്സവമായി അത് വളർന്നു. ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ കലാകാരന്മാർ മാത്രമല്ല, വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ള കലാകാരന്മാരും സൂര്യയുടെ വേദിയിലെത്തി. കേരളത്തിനു പുറത്തും വിദേശരാജ്യങ്ങളിലും സൂര്യയ്ക്ക് ശാഖകൾ രൂപപ്പെട്ടു.

പ്രതിഭകളെ കണ്ടെത്തി വേദി നൽകുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ പുലർത്തിയ അദ്ദേഹം, പ്രശസ്തരും പുതുമുഖങ്ങളും ഒരേ ആദരത്തോടെ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്ന വേദിയായി സൂര്യയെ വളർത്തി. തിരുവനന്തപുരത്തെ തൈക്കാടുള്ള ‘ഗണേശം’ പിന്നീട് പരീക്ഷണനാടകങ്ങൾക്കും ചെറുകിട കലാസംഘങ്ങൾക്കും സൗജന്യമായി വേദിയൊരുക്കുന്ന സാംസ്കാരിക ഇടമായി മാറി.

കേരളത്തിൽ ടൂറിസം വാരാഘോഷം എന്ന ആശയം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും അദ്ദേഹത്തിന് പങ്കുണ്ടായിരുന്നു. സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടറായി 3 തവണ പ്രവർത്തിച്ചു. കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി വൈസ് ചെയർമാൻ, കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല ഫൈൻ ആർട്സ് വിഭാഗം ബോർഡ് ഓഫ് സ്റ്റഡീസ് ചെയർമാൻ തുടങ്ങിയ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു.

ദേശീയ, സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാര നിർണയ സമിതികൾ, ഇന്ത്യൻ പനോരമ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമിതി, എൻ.എഫ്.ഡി.സി. തിരക്കഥാ സമിതി, ദൂരദർശൻ ഉപദേശക സമിതി, കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ വിദഗ്ധസമിതി തുടങ്ങിയവയിലും അംഗമായിരുന്നു.

കലാസാംസ്കാരിക രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് കേരള സർക്കാർ 2023ൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ കേരളപ്രഭ നൽകി ആദരിച്ചു. തമിഴ്നാട് സർക്കാരിന്റെ കലൈമാമണി, പുതുച്ചേരി സർക്കാരിന്റെ സമഗ്രസംഭാവനാ പുരസ്കാരം എന്നിവയും ലഭിച്ചു.

കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2003ൽ ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ് ‘മാൻ ഓഫ് ദി ഇയർ’ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു. രംഗസംവിധാനത്തിലും വേദിശില്പത്തിലും നൽകിയ സംഭാവനകൾക്കും ദേശീയതലത്തിൽ അംഗീകാരങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

ശാസ്ത്രശാലയിൽനിന്ന് കലാവേദിയിലേക്കുള്ള ആ യാത്ര ഒടുവിൽ കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിന്റെ തന്നെ ഭാഗമായി. വേദിക്കുമുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനേക്കാൾ വേദിയും കലാകാരനും പ്രേക്ഷകനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലായിരുന്നു സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തിയുടെ ആനന്ദം.

ഭാര്യ രാജി. മക്കൾ സീത, ലക്ഷ്മണൻ. മരുമകൻ ചന്ദൻ കുമാർ.

അരങ്ങിലെ വെളിച്ചം കെടുത്തിയാലും അടുത്ത അവതരണത്തിനായി വീണ്ടും വിളക്കുകൾ തെളിയുമെന്നായിരുന്നു സൂര്യയുടെ ലോകം. ആ വിളക്കുകൾക്ക് പിന്നിൽ അരനൂറ്റാണ്ടോളം നിന്ന മനുഷ്യൻ ഇനി ഓർമ. കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വേദിയിൽ അദ്ദേഹം തെളിച്ച വെളിച്ചം മാത്രം ബാക്കി.