‘മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം’ പ്രതിപക്ഷത്തിരിക്കുമ്പോൾ മാത്രം മതിയോ?

Follow the FOURTH PILLAR LIVE channel on WhatsApp 

ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനത്തിന്റെ ഉടമകൾക്കെതിരെ സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടോ മറ്റേതെങ്കിലും കുറ്റമോ ആരോപിക്കപ്പെട്ടാൽ അന്വേഷണം പാടില്ലെന്നല്ല. കോടതി വാറന്റുണ്ടെങ്കിൽ സ്ഥാപനത്തിന്റെ അക്കൗണ്ടുകളും ഇടപാടുകളും കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകളും പൊലീസ് പരിശോധിക്കാം. മാധ്യമസ്ഥാപനം എന്ന പേരിൽ ആരും നിയമത്തിന് അതീതരുമല്ല. പക്ഷേ ഒരു കമ്പനിക്കെതിരായ അന്വേഷണം എവിടെ അവസാനിക്കുന്നു, വാർത്താമുറിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കുള്ള പൊലീസ് ഇടപെടൽ എവിടെ തുടങ്ങുന്നു എന്ന അതിരാണ് ജനാധിപത്യത്തിൽ നിർണായകം.

റിപ്പോർട്ടർ ടിവിയുടെ കളമശ്ശേരി ആസ്ഥാനത്ത് സെപ്റ്റംബർ 16ന് പുലർച്ചെ പ്രത്യേക അന്വേഷണസംഘം നടത്തിയ പരിശോധന ആ ചോദ്യം കേരളത്തിനു മുന്നിൽ വീണ്ടും കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു. മെസി – അർജന്റീന പരിപാടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേട് ആരോപണങ്ങളുടെ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കോടതി ഉത്തരവോടെയായിരുന്നു അഞ്ചിടത്തെ പരിശോധനയെന്ന് പൊലീസ് പറയുന്നു. അതിന്റെ നിയമസാധുത പരിശോധിക്കേണ്ടത് അന്വേഷണവും കോടതിയുമാണ്.

എന്നാൽ പരിശോധന കമ്പനിയുടെ ഭരണവിഭാഗത്തിലോ കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകളിലോ ഒതുങ്ങിയില്ലെന്ന് പുറത്തുവന്ന ദൃശ്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ന്യൂസ് ഡെസ്കിലെത്തിയ പൊലീസ് അവിടെ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൈവശപ്പെടുത്തി; വാർത്തകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന ഇൻപുട്ട് ഫോൺ പോലും എടുത്തുവെന്നും തത്സമയ വാർത്താപ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെട്ടുവെന്നും റിപ്പോർട്ടർ പ്രവർത്തകർ പറയുന്നു. ഏകദേശം 70 മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ ഫോണുകൾ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ പൊലീസ് കൈവശപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ, വാർത്താപ്രവർത്തനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെന്ന ആരോപണം പൊലീസിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ നിഷേധിക്കുകയും പരിശോധന കോടതി ഉത്തരവനുസരിച്ചായിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവർ ശ്രമിച്ചാലും ശ്രമിച്ചില്ലെങ്കിലും വാർത്താപ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെട്ടുവെന്നത് വസ്തുത തന്നെയാണ്. അതിനാൽ ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടത് അന്വേഷണം വേണമോ വേണ്ടയോ എന്നല്ല. അന്വേഷണത്തിന്റെ പേരിൽ ന്യൂസ് ഡെസ്കിലേക്ക് പൊലീസിന് എത്രദൂരം കടക്കാം എന്നതാണ്.

മാധ്യമപ്രവർത്തകന്റെ കൈവശമുള്ളത് വെറും ഫോൺ അല്ല

ഒരു റിപ്പോർട്ടറുടെ മൊബൈൽ ഫോൺ ഒരു സാധാരണ ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണമല്ല. വാർത്താസ്രോതസ്സുകളുടെ പേരുകൾ, രഹസ്യസംഭാഷണങ്ങൾ, പ്രസിദ്ധീകരിക്കാത്ത രേഖകൾ, വിവരദാതാക്കളുടെ സന്ദേശങ്ങൾ, വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ — ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകന്റെ മുഴുവൻ പ്രൊഫഷണൽ ലോകവും അതിലുണ്ടാകാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ ഡിജിറ്റൽ ഉപകരണങ്ങൾ അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ പിടിച്ചെടുക്കുന്ന പ്രശ്നത്തെ സുപ്രീംകോടതി 2023ൽ ഗൗരവമുള്ള വിഷയമായി വിശേഷിപ്പിച്ചു. മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ ഫോണുകളിൽ രഹസ്യസ്രോതസ്സുകളുടെയും സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെയും വിവരങ്ങൾ ഉണ്ടാകാമെന്നും അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്ക് അതിരില്ലാത്ത തിരച്ചിൽ അധികാരം അനുവദിക്കുന്നത് അപകടകരമാണെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പ്രത്യേക മാർഗനിർദേശങ്ങൾ വേണമെന്നും കേന്ദ്രത്തോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ വിഷയം സംബന്ധിച്ച ഹർജി ഇപ്പോഴും കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലാണ്.

അപ്പോൾ റിപ്പോർട്ടർ ടിവിയിലെ കേസുമായി നേരിട്ടു ബന്ധമില്ലാത്ത മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ സ്വകാര്യ ഫോണുകൾ എന്തിനാണ് കൈവശപ്പെടുത്തിയതെന്ന് ചോദിക്കുന്നത് അന്വേഷണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തലല്ല. അതാണ് ഭരണഘടനാപരമായ പരിശോധന. ഇവിടെയാണ് വി.ഡി.സതീശന്റെയും രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെയും പഴയ വാക്കുകൾ ഇന്ന് പ്രസക്തമാകുന്നത്.

സതീശൻ അന്ന് പറഞ്ഞത്: ‘ഡൽഹിയിൽ നടക്കുന്നത് കേരളത്തിലും’

2023 മാർച്ചിൽ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിന്റെ കോഴിക്കോട് ബ്യൂറോയിൽ കേരള പൊലീസ് പരിശോധന നടത്തിയപ്പോൾ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശന്റെ ഭാഷ അതീവ രൂക്ഷമായിരുന്നു. അധികാരത്തിലുള്ളവരെ വിമർശിക്കുകയോ ചോദ്യം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നവരോടുള്ള അസഹിഷ്ണുതയുടെ അടയാളമാണ് പൊലീസ് നടപടി എന്നായിരുന്നു സതീശന്റെ വിമർശം. ബിബിസി ഓഫീസിൽ കേന്ദ്ര ഏജൻസികൾ നടത്തിയ പരിശോധനയുമായി കേരള പൊലീസിന്റെ നടപടിയെ അദ്ദേഹം താരതമ്യപ്പെടുത്തി. കേന്ദ്രത്തിലെ നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരും കേരളത്തിലെ പിണറായി സർക്കാരും തമ്മിൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ വ്യത്യാസമില്ലെന്നുമായിരുന്നു ആരോപണം.

അതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഏഷ്യാനെറ്റിന്റെ കൊച്ചി ഓഫീസിൽ എസ്എഫ്ഐ പ്രവർത്തകർ പ്രതിഷേധവുമായി കടന്നുകയറിയപ്പോഴും സതീശൻ ശക്തമായി പ്രതികരിച്ചു. “മാധ്യമ സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് കടന്നുകയറിയുള്ള വിരട്ടൽ ശ്രമം അംഗീകരിക്കാനാകില്ല” എന്നായിരുന്നു നിലപാട്. ഡൽഹിയിൽ സംഭവിക്കുന്നതുതന്നെയാണ് കേരളത്തിലും നടക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. 2022 ജനുവരിയിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ മീഡിയവണിന്റെ സംപ്രേഷണം തടഞ്ഞപ്പോൾ സതീശൻ അതിനെ ജനാധിപത്യവിരുദ്ധ നടപടിയും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കടുത്ത ലംഘനവുമാണ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഇഷ്ടമില്ലാത്ത വാർത്തകളോടുള്ള സംഘപരിവാറിന്റെ അസഹിഷ്ണുതയാണ് നടപടിക്ക് പിന്നിലെന്നും അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തി.

ഈ വാക്കുകളൊന്നും ജനങ്ങൾ മറന്നുപോയിട്ടില്ല. ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോൾ സതീശന്റെ സർക്കാർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പൊലീസ് ഒരു വാർത്താചാനലിന്റെ ന്യൂസ് ഡെസ്കിലെത്തി മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ ഫോണുകൾ കൈവശപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. അത് വെറും ആരോപണമല്ല, ദൃശ്യങ്ങളായി എല്ലാവരും കണ്ടതാണ്. അതുകൊണ്ട് സതീശന്റെ 2023ലെ വാക്കുകൾ ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ തന്നെയാണ് അളക്കുന്നത്. അന്ന് ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനത്തിലെ പൊലീസ് പരിശോധന അധികാരത്തിന്റെ അസഹിഷ്ണുതയാണെങ്കിൽ, ഇന്ന് അതിന്റെ മാനദണ്ഡം എന്തുകൊണ്ട് മാറണം?

ചെന്നിത്തലയുടെ പഴയ വാക്കുകളും മറക്കാനാകില്ല

ആഭ്യന്തരമന്ത്രി രമേശ് ചെന്നിത്തലക്കും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായൊരു പൊതുരേഖയുണ്ട്. 2020 മാർച്ചിൽ ഡൽഹി കലാപവാർത്തകളുടെ പേരിൽ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിനും മീഡിയവണിനും കേന്ദ്രസർക്കാർ 48 മണിക്കൂർ സംപ്രേഷണവിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ അന്നത്തെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായ ചെന്നിത്തല അതിനെ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധവും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് എതിരുമായ ‘ഫാഷിസ്റ്റ് തീരുമാനം’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. അതിനെതിരെ എല്ലാ ജനാധിപത്യവിശ്വാസികളും ഒന്നിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.

അതിന് മുമ്പ് 2017ൽ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിന്റെ ആലപ്പുഴ ഓഫീസിൽ ആക്രമണമുണ്ടായപ്പോൾ ചെന്നിത്തല പറഞ്ഞത് അതിലും പ്രസക്തമാണ്. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള വെല്ലുവിളി ജനാധിപത്യത്തെ തന്നെ ബാധിക്കുമെന്നും മാധ്യമങ്ങൾ വാർത്ത പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നതിലുള്ള അസഹിഷ്ണുത അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പ്രതികരിച്ചു. 2020 ഫെബ്രുവരിയിൽ 2 മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കെതിരെ കേരള പൊലീസ് കേസെടുത്ത സംഭവത്തിലും ചെന്നിത്തല രംഗത്തെത്തി. “ആർക്കുമെതിരെ എന്തിനും കേസെടുക്കാവുന്ന തരത്തിലേക്ക് കേരള പൊലീസ് അധഃപതിച്ചു” എന്നായിരുന്നു അന്നത്തെ ആരോപണം; മുഖ്യമന്ത്രി അടിയന്തരമായി ഇടപെടണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. 2024ൽ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പോക്സോ കേസ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയപ്പോഴും “മാധ്യമസ്ഥാപനത്തിനെതിരായ കടന്നുകയറ്റം” എന്നാണ് ചെന്നിത്തല പഴയ പൊലീസ് നടപടിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇന്ന് അതേ ചെന്നിത്തലയാണ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രി. അതിനാൽ റിപ്പോർട്ടർ ടിവി സംഭവത്തിൽ ആഭ്യന്തരവകുപ്പിനോട് ചോദിക്കപ്പെടുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് അപരിചിതമാകാൻ വഴിയില്ല.

അന്ന് ‘വിരട്ടൽ’; ഇന്ന് എന്ത്?

രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള ഭാഗമാണ് പ്രതിപക്ഷത്തിരുന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ച് പ്രസംഗിക്കുക. അതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രയാസമുള്ള ഭാഗം അധികാരം കൈവരുമ്പോൾ അതേ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ചുമതല നിറവേറ്റുക എന്നതാണ്. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ യഥാർഥ പരീക്ഷയും അതുതന്നെ. തന്നെ പ്രശംസിക്കുന്ന വാർത്തയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കുന്നത് ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെ മഹത്വമല്ല. അസൗകര്യമുണ്ടാക്കുന്ന ചോദ്യത്തിനും വിമർശനത്തിനും അന്വേഷണവാർത്തയ്ക്കും അതേ ഇടം ഉറപ്പാക്കുന്നതാണ് പരീക്ഷ.

റിപ്പോർട്ടർ ടിവിയോ മറ്റേതെങ്കിലും മാധ്യമസ്ഥാപനമോ സാമ്പത്തിക കുറ്റാരോപണങ്ങൾ നേരിടുന്നുവെങ്കിൽ അന്വേഷണം നടക്കണം. രേഖകൾ പരിശോധിക്കണം. ഉത്തരവാദികളുണ്ടെങ്കിൽ നിയമത്തിനു മുന്നിലെത്തിക്കണം. പക്ഷേ അതിനുള്ള ലൈസൻസ് വിഷയവുമായി ഒരു തരത്തിലും ബന്ധമില്ലാത്ത ന്യൂസ് ഡെസ്കിനെ അന്വേഷണസ്ഥലമാക്കാനുള്ളതല്ല. ഒരു കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയെ അന്വേഷിക്കുന്നതും അവിടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഓരോ മാധ്യമപ്രവർത്തകന്റെയും ഫോൺ പരിശോധിക്കുന്നതും ഒന്നല്ല. സ്ഥാപനത്തിന്റെ അക്കൗണ്ട് പുസ്തകം പരിശോധിക്കുന്നതും വാർത്താസ്രോതസ്സുകളുടെ സാധ്യതയുള്ള വിവരങ്ങളടങ്ങിയ റിപ്പോർട്ടറുടെ ഫോൺ കൈവശപ്പെടുത്തുന്നതും ഒന്നല്ല. ഈ വ്യത്യാസമാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും പൊലീസ് അധികാരത്തിന്റെയും അതിർത്തി.

മംഗളം ‘തേൻകെണി’യിലും പരിശോധന നടന്നു; പക്ഷേ ലക്ഷ്യം കേസിലെ തെളിവുകൾ

2017 മാർച്ച് 26ന് അന്നത്തെ ഗതാഗതമന്ത്രി എ.കെ.ശശീന്ദ്രന്റെ സ്വകാര്യ ഫോൺ സംഭാഷണം സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ‘മംഗളം’ ചാനൽ പിന്നീട് അത് വീട്ടമ്മയുടെ പരാതിയെത്തുടർന്നുള്ള സംഭാഷണമല്ലെന്നും സ്വന്തം വനിതാ മാധ്യമപ്രവർത്തകയെ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ‘സ്റ്റിങ് ഓപ്പറേഷൻ’ ആയിരുന്നെന്നും സമ്മതിച്ചിരുന്നു. ചാനൽ മേധാവി ആർ.അജിത്കുമാർ മാർച്ച് 30ന് പരസ്യമായി മാപ്പുപറഞ്ഞതിന് പിന്നാലെ 9 ചാനൽ ജീവനക്കാർക്കെതിരെ ഐ.ടി. നിയമത്തിലെ 67എ, ഗൂഢാലോചനക്കുറ്റം തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകൾ ചുമത്തി പ്രത്യേക അന്വേഷണസംഘം കേസെടുത്തു. 2017 ഏപ്രിൽ 3ന് തിരുവനന്തപുരം അരിസ്റ്റോ ജങ്ഷനിലെ മംഗളം ടിവി ഓഫീസിൽ പൊലീസ് പരിശോധന നടത്തി. വിവാദ ഓഡിയോ സംപ്രേഷണം ചെയ്തതുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട സെർവർ വിവരങ്ങളും സ്റ്റിങ് ഓപ്പറേഷനായി ഉപയോഗിച്ച കംപ്യൂട്ടറുകളുമാണ് അന്വേഷണസംഘം ശേഖരിച്ചത്. പരിശോധനസമയത്ത് കേസിലെ പ്രതികളായ മാധ്യമപ്രവർത്തകർ ഓഫീസിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. തുടർന്ന് പ്രതികൾ അന്വേഷണസംഘത്തിന് മുന്നിൽ ഹാജരായി; ചാനൽ മേധാവിയടക്കം 5 പേർ അറസ്റ്റിലാവുകയും ചെയ്തു.

അന്നത്തെ നടപടി മാധ്യമസ്ഥാപനത്തിനെതിരായ ഗൗരവമുള്ള പൊലീസ് അന്വേഷണമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ ന്യൂസ് ഡെസ്കിലെ കേസുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൂട്ടത്തോടെ പിടിച്ചെടുത്തുവെന്നോ വാർത്തകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഫോൺ കൈവശപ്പെടുത്തിയെന്നോ സംപ്രേഷണം തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിൽ ഡെസ്കിന്റെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനത്തിൽ ഇടപെട്ടെന്നോ പരാതിയുണ്ടായില്ല. വിവാദ സംപ്രേഷണത്തിന്റെ സെർവർ വിവരങ്ങളും അതിനുപയോഗിച്ച കംപ്യൂട്ടറുകളുമാണ് ശേഖരിച്ചത്.

ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് കേസിലും അന്വേഷണവിഷയം വാർത്ത തന്നെ

2023 മാർച്ച് 5ന് ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിന്റെ കോഴിക്കോട് ബ്യൂറോയിൽ പൊലീസ് നടത്തിയ പരിശോധനയുടെ പശ്ചാത്തലവും ഇപ്പോഴത്തെ റിപ്പോർട്ടർ ടിവി നടപടിയിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. 2022 നവംബർ 10ന് ലഹരിക്കടിമയായ കുട്ടികളെക്കുറിച്ച് ഏഷ്യാനെറ്റ് സംപ്രേഷണം ചെയ്ത വാർത്തയിൽ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺകുട്ടിയെ ഉപയോഗിച്ച് അഭിമുഖം കൃത്രിമമായി ചിത്രീകരിച്ചെന്ന പി.വി. അൻവർ എം.എൽ.എയുടെ പരാതിയിലാണ് പോക്സോ വകുപ്പുകളടക്കം ചുമത്തി കേസെടുത്തത്. അതായത് പൊലീസ് അന്വേഷിച്ച കേസിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ചാനൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത വാർത്തയും അതിന്റെ ചിത്രീകരണവും തന്നെയായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് ആ ദൃശ്യങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയതും സൂക്ഷിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കംപ്യൂട്ടറുകളും ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളും പരിശോധിക്കുന്നതിന് അന്വേഷണവുമായി നേരിട്ടുള്ള ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. 4 മണിക്കൂറോളം ഓഫിസിൽ പരിശോധന നടന്നെങ്കിലും, പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ന്യൂസ് ഡെസ്കിലെ മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ സ്വകാര്യ ഫോണുകൾ കൂട്ടത്തോടെ കൈവശപ്പെടുത്തി വാർത്താ കൈമാറ്റ സംവിധാനം തടഞ്ഞെന്ന തരത്തിലുള്ള സാഹചര്യമല്ല അന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് ആ കേസ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയെന്നത് വേറൊരു നിയമപരമായ ഘട്ടമാണ്; ഇവിടെ പ്രസക്തമായത് പരിശോധനയുടെ അന്വേഷണബന്ധമാണ്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ മംഗളം, ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നടന്ന പരിശോധനയും ഇപ്പോൾ റിപ്പോർട്ടർ ടിവിയിൽ നടന്ന പരിശോധനയും ഒരേ വാക്കിൽ ‘മാധ്യമസ്ഥാപനത്തിലെ റെയ്ഡ്’ എന്നു വിളിച്ചാലും, പൊലീസ് ഇടപെടലിന്റെ പരിധിയും വാർത്താമുറിയിലെ സാധാരണ മാധ്യമപ്രവർത്തകരിലേക്കെത്തിയ രീതിയും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. റിപ്പോർട്ടർ സംഭവത്തിൽ ഉയർന്ന പ്രധാന ചോദ്യം അതാണ് — കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ അന്വേഷിക്കുന്നതിനുള്ള കോടതി വാറന്റ്, കേസുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലാത്ത മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ ആശയവിനിമയ ഉപകരണങ്ങളിലേക്കും ന്യൂസ് ഡെസ്കിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലേക്കും എത്രത്തോളം വ്യാപിക്കാം?

കോടതിവാറന്റ് എന്ന ഒറ്റവാക്കിൽ ചോദ്യം അവസാനിക്കില്ല

പൊലീസിന് കോടതി വാറന്റ് ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറയുന്നു. അത് പ്രധാനപ്പെട്ട വസ്തുതയാണ്. പരിശോധനയ്‌ക്കെത്തിയവരോട് ബന്ധപ്പെട്ടവർ സഹകരിച്ചില്ലെന്നും പൊലീസ് ആരോപിക്കുന്നു. പക്ഷേ അങ്ങനെ ഓഫീസിലത്തി സഹകരിക്കേണ്ടവരെ പൊലീസ് തന്നെ അവരുടെ വീടുകളിൽ തടഞ്ഞുവെച്ച് ചോദ്യംചെയ്യുകയായിരുന്നു എന്ന് പിന്നീട് വ്യക്തമായി.

വാറന്റുണ്ടെന്നതുകൊണ്ട് അതിന്റെ പരിധി സംബന്ധിച്ച എല്ലാ ചോദ്യവും ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. വാറന്റ് എന്തെല്ലാം രേഖകളും ഉപകരണങ്ങളും പരിശോധിക്കാൻ അനുമതി നൽകി? ന്യൂസ് ഡെസ്കിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ ഫോണുകൾ അതിന്റെ പരിധിയിൽപ്പെട്ടിരുന്നോ? കേസുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത ജീവനക്കാരുടെ ഉപകരണങ്ങൾ എന്തിനാണ് കൈവശപ്പെടുത്തിയത്? വാർത്താ ഇൻപുട്ടിനുള്ള ഫോൺ എടുക്കേണ്ട അന്വേഷണാവശ്യകത എന്തായിരുന്നു? ഉപകരണങ്ങളിൽനിന്ന് എന്തെങ്കിലും ഡാറ്റ പരിശോധിച്ചോ? എത്ര സമയം ഫോണുകൾ കൈവശംവച്ചു? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ഔദ്യോഗിക മറുപടിയാണ് വേണ്ടത്. അത് അന്വേഷണത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയല്ല; അന്വേഷണത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത കൂട്ടുകയാണ്.

സതീശന്റെയും ചെന്നിത്തലയുടെയും വാക്കുകൾ തന്നെയാകട്ടെ മാനദണ്ഡം

റിപ്പോർട്ടർ ടിവി സംഭവത്തെ വിലയിരുത്താൻ പ്രതിപക്ഷത്തുള്ള ഇടതുപക്ഷത്തിന്റേതായി ഒരു പുതിയ നിർവചനം കണ്ടെത്തേണ്ട കാര്യമില്ല. വി.ഡി.സതീശൻ തന്നെയുണ്ട്. രമേശ് ചെന്നിത്തല തന്നെയുണ്ട്. മാധ്യമസ്ഥാപനത്തിൽ കടന്നുകയറി ഭയപ്പെടുത്തുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്ന് സതീശൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പൊലീസ് പരിശോധന വിമർശനത്തോടുള്ള അസഹിഷ്ണുതയാണെന്നും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മാധ്യമവിലക്ക് ജനാധിപത്യവിരുദ്ധമാണെന്നും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനെതിരായ നടപടിയെ ‘ഫാഷിസ്റ്റ്’ എന്ന് ചെന്നിത്തല വിളിച്ചിട്ടുണ്ട്. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തെ മുറിവേൽപ്പിക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കെതിരെയുള്ള പൊലീസ് കേസുകളിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഇടപെടൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്.

അതിനാൽ ഇന്നത്തെ ചോദ്യം വളരെ ലളിതമാണ് — പ്രതിപക്ഷത്തിരിക്കുമ്പോൾ പറഞ്ഞ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം ഭരണത്തിലിരിക്കുമ്പോഴും അതേ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യമാണോ? ജനാധിപത്യത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ഭരണപക്ഷം ദാനം ചെയ്യുന്ന ഔദാര്യമല്ല. അധികാരം കടക്കരുതാത്ത അതിരാണ്. മാധ്യമത്തിന്റെ നിലപാട് ഇഷ്ടപ്പെട്ടാലും ഇല്ലെങ്കിലും ആ അതിർത്തി നിലനിൽക്കണം. കുറ്റാന്വേഷണം നടക്കട്ടെ; കുറ്റമുണ്ടെങ്കിൽ ശിക്ഷയും ഉണ്ടാകട്ടെ. പക്ഷേ വാർത്താമുറിയിലെ ഓരോ മൊബൈൽ ഫോണും അന്വേഷണത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക അനുബന്ധമായി മാറുന്ന ദിവസം മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അർഥം തന്നെ മാറും. അന്ന് മറ്റൊരു സർക്കാരിനോട് ഉയർത്തിയ വാക്കുകൾ ഇന്ന് സ്വന്തം സർക്കാരിനുമുന്നിൽ നിൽക്കുകയാണ്. അവയ്ക്ക് മറുപടി പറയേണ്ടത് ഇനി വി.ഡി.സതീശനും രമേശ് ചെന്നിത്തലയുമാണ്.